Çocuklar Neden Yalan Söyler?

Yalan, günümüzde insanlar tarafından çoğu durumda başvurulan bir savunma yöntemi halini aldı. Genelde içinde bulunulan zor durumdan kurtulmak için söylenen gerçek dışı söylemlere, yalan diyoruz. Amacı ne olursa olsun yalan, YALANDIR. Yetişkinlerin yalan söylemesi çocukların gözünden kaçmaz ve bu kötü alışkanlığı çok çabuk benimseyebilirler. Peki “ Çocuklar neden yalan söyler? ” 

Hayal gücüne dayalı abartılar yalan değildir!

 Çocuklar neden yalan söyler, sorusunu cevaplayabilmek için çocukların söyledikleri yalanı “7 yaş ve altındaki yalanlar” ve “7 yaş ve üzerindeki yalanlar diye” olarak 2 grupta ele almalıyız. Çünkü 7 yaş ve altındaki çocuklar henüz zihinsel gelişimlerini tamamlamadıklarından hayal dünyalarının etkisi ile yalan ve gerçeği tam ayıramazlar.7 yaş altı çocuklar yaşadıklarını ve gördüklerini hayal dünyalarının etkisiyle abartılı bir şekilde anlatabilirler. Abartılı söylemlerde bulunan çocuğa yalan söylüyor nazarıyla bakılmamalı ve üzerinde baskı kurulmamalıdır. Çocuk, oyuncak bebeğinin kendisine masal anlattığını veya dev gibi bir köpek gördüğünü, anlatabilir. Bu hayal gücünün yansımasıdır, davranış bozukluğu olan yalanla karıştırılmamalıdır. 

Çocuklar Neden Yalan Söyler?

 Çocukları yalana iten sebepleri şöyle sıralayabiliriz:

• Çocuğun ailesinde veya çevresinde sıklıkla yalan söyleniyor olması

Çocuklar ana-baba ve yakındaki büyükleri model kabul ederek taklit eder. Buna kötü huylar da dahildir. Mesela annenin hasta olmadığı halde telefondaki birine hasta olduğunu söylemesi çocuğun gözünden kaçmaz . 

• Anne – baba ve çevreden yeterli ilgi ve sevgi görmemesi       

Çevresindekilerin ilgisini çekmek için hasta olmadığı halde hasta olduğunu söyler. Düşük not aldığı halde yüksek not aldığını söyleyebilir. 

• Ceza almaktan kurtulmak için yalan söyleyebilir.

Bir eşyayı kıran çocuk azarlanma veya ceza alacağı korkusuyla eşyayı başkasının kırdığını söyleyebilir. 

• Olmasını istedikleri veya özlemini çektikleri şeyler için yalan söylerler.

Ailesi boşanmış ve annesiyle yaşayan bir çocuk arkadaşlarına sürekli babasıyla ne kadar vakit geçirdiğinden bahsedebilir.Ya da bunun tersi olarak, babasının öldüğünü söyleyip çevresindekilerden baba özlemini telafi etmeye çalışabilir. 

• Çevresinin takdirini kazanmak için yalan söyleyebilir.

Bilgisayarı olmadığı halde arkadaşlarına bilgisayarıyla harika oyunlar oynadığını anlatabilir. 

• Çocuk, anne–babasının sevgi ve ilgisini paylaşmamak için yalan söyleyebilir.

Kardeşini kendine rakip görüp onun yapmadığı şeyleri yapmış gibi anlatabilir. 

• Arkadaşlarının sevgi ve ilgisini paylaşmamak için yalan söyler

Özellikle ilköğretim çağında, arkadaşının ilgisini kendine çekmek için diğer arkadaşını yalanlarla kötüleyebilir. 

• Erken çocukluk döneminde aşırı ödüllendirilen çocuklarda yalan söyler

Daha küçükken aşırı ödüllendirilen çocuk, ileride arkadaş, öğretmen vb kişilerden de aynı ödüllendirmeyi bekler ve bunun için yalan söyleyebilir. Bunun tersi olarak hiçbir davranışı ödüllendirilmeyen çocuk da yalan söylemeye yönelebilir.

• Herhangi bir sebeple çocukta gelişen çekingenlik, saldırganlık, aşağılık duygusu, suçluluk duygusu vb etkenler onda yalan söylemeye neden olabilir.

Bunların dışında:

Anne-babanın kendi yalanına çocuğunu ortak etmesi, çocuğu küçümsemesi ve aşağılaması, çocuğundan beklentilerinin fazla olması, çocuğuna doğruyu söyletme adına baskı yapması çocuğun karakterinde yalanın kök salmasına neden olur.Çocukların yalana alışması nasıl bir süreç içinde gerçekleşiyorsa yalandan kurtulmaları da belli bir süreç ve sabır gerektirir. Çocuğa kızıp bağırarak yalanı bıraktıramazsınız, bunun yerine onu kendinize daha fazla bağlamaya gayret edin. Çünkü insanlar değer verdikleri, sağlam ilişki kurdukları kimselere kolayca yalan söyleyemezler. Anne-babanın çocuğunu yalandan korumak için neler yapabileceğini “ Çocuğumun yalan söylememesi neler yapabilirim? ” konulu yazımızdan okuyabilirsiniz.Yalandan uzak bir hayat dileğiyle…