Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Nasıl Silinir? Süreler ve Başvuru Rehberi
Adli sicil kaydı (halk arasındaki adıyla sabıka kaydı), cezanın infazı tamamlandığında, ceza zamanaşımı dolduğunda, genel af çıktığında ya da cezayı bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık durumunda adli sicilden silinerek arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydı ise kural olarak arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl sonra tamamen silinir. Seçilme ve kamu görevi gibi hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde bu süre, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş, alınmamışsa otuz yıldır. Kaydınızı e-Devlet'ten sorgulayabilir, süresi dolduğu hâlde silinmeyen kayıt için Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurabilirsiniz.
Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Arasındaki Fark
Bu iki kavram çoğu zaman karıştırılır, oysa sonuçları farklıdır. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na göre Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adli sicile kaydedilir. İnfazı devam eden ya da henüz silinme koşulu oluşmamış bir mahkûmiyet, adli sicil kaydı olarak görünür ve iş başvurularında istenen adli sicil belgesinde yer alır.
Silinme koşulu oluştuğunda kayıt yok edilmez; adli sicilden çıkarılıp arşiv kaydına aktarılır. Arşiv kaydı gizlidir ve yalnızca kanunda sayılan kişi ve kurumlar tarafından istenebilir. Kanunun 9. maddesi ayrıca önemli bir istisna içerir: adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicile hiç girmeden doğrudan arşive kaydedilir.
| Özellik | Adli sicil kaydı | Arşiv kaydı |
|---|---|---|
| Ne zaman oluşur? | Mahkûmiyet kesinleşince | Adli sicilden silinme koşulu oluşunca; adli para cezası ve ertelemede doğrudan |
| Standart adli sicil belgesinde görünür mü? | Evet | Hayır, yalnızca arşiv kaydı ayrıca sorgulanırsa |
| Kimler isteyebilir? | Kişinin kendisi, vekili, kamu kurumları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları | Kişinin kendisi, vekili, savcılık ve mahkemeler, seçim kurulları, özel kanunda yetkili kılınan kurumlar |
| Ne zaman tamamen silinir? | Silinmez, arşive aktarılır (ölüm hâli hariç) | Kural olarak 5 yıl; hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde 15 veya 30 yıl |
Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir?
Kanunun 9. maddesine göre adli sicildeki bilgiler şu durumlarda Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek arşiv kaydına alınır:
- Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,
- Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık,
- Ceza zamanaşımının dolması,
- Genel af.
İlgilinin ölümü hâlinde ise adli sicil bilgileri arşive aktarılmadan tamamen silinir. Yani infaz bittiği anda kişi "sabıkasız" görünmeye başlar, ancak kayıt bir süre daha arşivde tutulur.
Arşiv Kaydının Silinme Süreleri
Kanunun 12. maddesi arşiv kaydının ne zaman tamamen silineceğini düzenler. Süreler, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren işler:
- Genel kural: Hak yoksunluğu doğurmayan diğer mahkûmiyetlerde beş yıl geçmesiyle arşiv kaydı tamamen silinir.
- Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetler: Anayasa'nın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna yol açan mahkûmiyetlerde, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl geçmesiyle silinir.
- Karar alınmamışsa: Aynı mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle kayıt silinir.
- Ölüm: İlgilinin ölümüyle arşiv bilgileri de tamamen silinir.
Süre Beklenmeden Silinen Kayıtlar
Bazı durumlarda kayıt herhangi bir süre beklenmeden tamamen silinir. Fiil kanunla suç olmaktan çıkarılırsa bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın silinir. Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse önceki mahkûmiyetin kayıtları da tamamen silinir. Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıtlar ise infazın tamamlanmasıyla silinir.
Memnu Hakların İadesi ile İlişkisi
Memnu hakların iadesi, kanundaki adıyla yasaklanmış hakların geri verilmesi, Kanunun 13/A maddesinde düzenlenir. Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suç veya cezaya bağladığı hak yoksunluklarını gidermek için başvurulan bu yolun temel şartları şunlardır:
- Cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmiş olması,
- Bu sürede yeni bir suç işlenmemiş olması ve kişinin iyi hâlli yaşadığı konusunda mahkemede kanaat oluşması.
İnfaz genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukuki nedenle sona ermişse hükmün kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmesi gerekir; bu süre, hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunan süreden az olamaz. Talep, hükmü veren mahkemeye veya kişinin ikametgâhındaki aynı derecedeki mahkemeye yapılır ve masrafları hükümlüye aittir. Bu kararın pratik önemi, hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde arşiv kaydının silinme süresini otuz yıldan on beş yıla indirmesidir.
HAGB ve Kamu Davasının Ertelenmesi Kayıtları
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bir mahkûmiyet hükmü değildir ve adli sicil belgesinde görünmez. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesine göre HAGB kararları bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilir. Adli Sicil Kanunu'nun 6. maddesi de HAGB ile kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları için aynı sınırlamayı getirir.
HAGB kararıyla birlikte sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulursa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenirse mahkeme hükmü açıklar; bu durumda ortada kesinleşmiş bir mahkûmiyet olacağından kayıt adli sicile girer.
e-Devlet'ten Adli Sicil Kaydı Sorgulama ve Belge Alma
Kanunun 13. maddesi, gerçek kişilerin kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayabileceğini öngörür. Bunun için:
- turkiye.gov.tr adresinde Adalet Bakanlığının "Adli Sicil Kaydı Sorgulama" hizmetine girin.
- e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığı ile kimliğinizi doğrulayın.
- Belgenin hangi amaçla ve hangi kuruma verileceğini belirterek sorgulamayı tamamlayın; belgeyi indirin.
e-Devlet'ten alınan belgelerdeki barkod numarası ve T.C. kimlik numarası, "Adli Sicil Kaydı Doğrulama" hizmetinde girilerek belgenin aslı kontrol edilebilir. Belgeyi Cumhuriyet başsavcılıklarındaki adli sicil birimlerinden veya yurt dışında dış temsilciliklerden şahsen de alabilirsiniz.
Kayıt Silinmezse Nereye Başvurulur?
Kanuna göre silme işlemleri Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce yapılır ve silmeye ilişkin kararları, Genel Müdürlüğün teklifi ve Bakan onayıyla kurulan üç hâkimlik komisyon alır. Silmelerin önemli kısmı resen veya toplu olarak gerçekleşir; ancak süresi dolduğu hâlde kaydınızın hâlâ göründüğünü fark ederseniz talepte bulunabilirsiniz:
- e-Devlet: Adalet Bakanlığının "Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi" hizmetinden başvuru yapıp sürecin aşamasını takip edebilirsiniz.
- Dilekçe: Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne bizzat, posta veya faksla başvurabilirsiniz. Genel Müdürlüğün sitesinde "Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi Talebine Yönelik Dilekçe Örneği" yer alır.
- Diğer kanallar: Talep CİMER, mahkeme ve savcılıklar ya da konsolosluklar aracılığıyla da iletilebilir.
Hak yoksunluğunun giderilmesi ise idari bir başvuruyla değil, mahkeme kararıyla olur. Yasaklanmış hakların geri verilmesi için hükmü veren mahkemeye ya da ikametgâhınızdaki aynı derecedeki mahkemeye başvurmanız gerekir.
Arşiv Kaydını Kimler Görebilir?
Kanunun 10. maddesine göre arşiv bilgilerini kullanım amacı belirtilerek kişinin kendisi veya vekâletnamede açıkça yetkilendirilmiş vekili, soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim ve mahkemeler, yetkili seçim kurulları ve özel kanunlarda gösterilen hâllerde ilgili kamu kurumları isteyebilir. Özel sektör işverenleri bu listede yer almaz. On sekiz yaşından küçüklere ait adli sicil ve arşiv kayıtları ise yalnızca soruşturma ve kovuşturma kapsamında savcılık, hâkim veya mahkemelerce istenebilir. Kanunda açıkça belirtilmedikçe bir kişinin yakınının kayıtları da istenemez ve kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamaz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kendi dosyanıza ilişkin süre hesabı için bir avukata danışmanız önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Adli sicil kaydının silinmesi için başvuru yapmak zorunlu mu?
Kural olarak hayır. Kanunda sayılan koşullar oluştuğunda kayıt Genel Müdürlükçe arşive aktarılır ve süre dolunca silinir. Başvuru, silinmesi gereken kaydın hâlâ göründüğü durumlarda gerekir.
Ödediğim adli para cezası sabıka kaydında görünür mü?
Adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir. Bu nedenle standart adli sicil belgesinde görünmez, ancak arşiv kaydında silinme süresi dolana kadar yer alır.
Ertelenen hapis cezası adli sicil belgesinde çıkar mı?
Cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler de doğrudan arşive kaydedilir; standart adli sicil belgesinde yer almaz.
HAGB kararı aldım, iş başvurusunda sorun olur mu?
HAGB kararları ayrı bir sistemde tutulur ve yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkemece istenebilir; adli sicil belgesine yansımaz. Denetim süresi sorunsuz tamamlanırsa hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir.
İşveren arşiv kaydımı görebilir mi?
Özel sektör işverenleri arşiv kaydını isteyemez. Arşiv bilgileri ancak kanunun 10. maddesinde sayılan kişi ve kurumlarca istenebilir. Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir ve veriliş amacı dışında kullanılamaz.
Kişi ölünce kayıtlar ne olur?
İlgilinin ölümü üzerine hem adli sicil bilgileri hem de arşiv bilgileri tamamen silinir.
Azman nedir? Faydaları nelerdir? Azman lahanalı tarifler
Bedelli Askerlik Ücreti 2026
2026 Yeni Trafik Cezaları Listesi
2026 Şubat Halka Arz Takvimi
Kademeli Emeklilik Nedir?
Hasar Kaydı Sorgulama Nasıl Yapılır? (Plakadan vs. Şasiden)
Güncel TBMM Sandalye Dağılımı 2026: Partilere Göre Milletvekili Sayısı
Reyting Nedir? Reyting Nasıl Ölçülür?
Hasar Kaydı Sorgulama Nasıl Yapılır? (Plakadan vs. Şasiden)
Azman nedir? Faydaları nelerdir? Azman lahanalı tarifler
Sadece Kimlikle Gidilebilen Ülkeler: Pasaportsuz Seyahat Rehberi
2026 Polis Maaşları Listesi: Ocak Zammı ile Derece Derece Güncel Maaşlar
2026 Şubat Halka Arz Takvimi
2026 65 Yaş Aylığı (Yaşlılık Maaşı) Ne Kadar Oldu? Ocak Güncel Tutar
Viski Fiyatları 2026
Yurt Dışında En Çok Türk Nüfusuna Sahip 10 Şehir