Alman vakfından Osmanlı gerçeğini ortaya çıkaran projeye cömert yardım

Alman Volkswagen Vakfı, Rumen asıllı tarihçi, yazar, müzikolog ve devlet adamı Dimitrie Cantemir’in Osmanlı tarihi ile Moldavya tarihine dair yazdığı iki kitabı yeniden ele alan bir çalışma için kesenin ağzını açtı. Türkiye’de Dimitri Kantemiroğlu olarak bilinen ve 18. yüzyılda Osmanlı Devleti’ne bağlı Boğdan Beyliği’nin başında bulunan tarihçinin bu iki eseri de yanlış yorumlamalar yüzünden çarpıtılmıştı.Bu iki eserin Latince olan orijinalleri uzun bir süre kayıptı. Bu yüzden Almanca, İngilizce, Fransızca, Rusça ve Rumence tercümeleri 19. yüzyılın ortasına kadar referans kabul ediliyordu. Ancak artık anlaşıldı ki, bu tercümeleri kaleme alan çevirmenler orijinal metni sıklıkla yorumlamışlar, hatta tarihi gerçekleri Cantemir’in anlattığından farklı bir şekilde aktarmışlar.

OSMANLI VE MOLDAVYA TARİHİ İÇİN 450 BİN EUROLUK YARDIM

Volkswagen Vakfı, bu iki eserin tercümelerindeki farklılıkları ortaya çıkaran ve anlam vermeye çalışan HerCoRe adlı projeye 450 bin Euro ile destek çıkacak. HerCoRe projesi kapsamında tarihi metinler hermenötik ve bilgisayar tabanlı analizler sayesinde güvenilirlik, tutarlılık ve belirsizlik bakımından değerlendirmeye tabi tutuluyor.Projeyi yürüten kurum Hamburg Üniversitesi. HerCoRe’nin başkanı Dr. Cristina Vertan, türkolog Prof. Dr. Yavuz Köse, Alman Dili ve Edebiyatı ve bilişim profesörü emekli profesör Walther von Hahn Osmanlı tarihini ele alan kitabın analizini üstlenmiş. Moldavya tarihini ele alan kitap ise Bükreş Üniversitesi ile ortak çalışma içinde değerlendirmeye tabi tutulacak.

GERÇEKLER DİJİTAL METİN ANALİZİ İLE ORTAYA ÇIKACAK

Proje nisan ayında başlayacak ve üç yıl sürecek. Proje kapsamında dijital metin analizi için yeni bir yöntem geliştirilecek. Bu yöntem sayesinde sadece somut tarihler değil, ‘16. yüzyılın sonu’ gibi belirsizlik ifade eden bilgiler de analiz edilecek ve nihai bilimsel veriler ortaya çıkana kadar mümkün olduğu kadar çok yorumlama imkanı ortaya konacak.

CANTEMİR’İN TÜRK MÜZİĞİNE OLAN KATKILARI ÇOK BÜYÜK

Dimitrie Cantemir, Osmanlı tarihini yapan ve yazan bir isim olmasının yanı sıra aynı zamanda Klasik Türk Müziği tarihinde de önemli bir isim. Cantemir’in Türk müziğine dair kitapları olduğu gibi Türk müziği kurallarına göre bestelenmiş eserleri de var. Bu eserleri kendi geliştirdiği nota sistemi ile unutulmaktan kurtarması da büyük bir katkı olarak değerlendiriyor. Osmanlı’dan ayrılmak için Rusya ile anlaşmaya gitmesi ise Osmanlı siyasetine sadece kaybettirmiş ve bunun sonucu olarak Cantemir de beyliğinden olmuş.