Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi

Brent petrol 10 Kasım'da varil başına 89,70 dolara kadar gerileyerek 31 Ağustos'tan bu yana ilk kez 90 doların altına indi. Düşüşte ABD Başkanı Trump'ın İran'a yeni saldırıları şimdilik askıya aldığını söylemesi ve arzdaki toparlanma etkili oldu.

Uluslararası petrol piyasasının gösterge fiyatı Brent, 10 Kasım Salı günü varil başına 90 doların altına indi. Bloomberg ve OilPrice'a göre Brent, Avrupa seansının ilk saatlerinde 89,70 dolara kadar geriledi; Reuters'ın verilerine göre bu, 31 Ağustos'tan bu yana ilk kez 90 doların altına inişi. Düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yeni saldırılar düzenlemeyi şimdilik planlamadığını söylemesi belirleyici oldu.

Rakamlarla

Gösterge	Değer
Brent, 9 Kasım kapanışı	92,57 dolar (günlük -%5,85)
Brent, 10 Kasım gün içi düşük	89,70 dolar (Avrupa seansı açılışı)
Brent, 10 Kasım 12.30 (TSİ)	90,18 dolar (-%2,6)
WTI, 10 Kasım 12.30 (TSİ)	84,74 dolar (-%2,4)
Brent, 30 Ekim zirvesi	118 dolar (son altı ayın en yükseği)

Reuters'ın verilerine göre Brent, 30 Ekim'deki zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 23 değer kaybetti. OilPrice'ın aktardığına göre petrol geçen haftayı yüzde 17 düşüşle kapatmıştı; bu, 2020'den bu yana en büyük haftalık kayıp. Fiyat gün içinde 90 dolar çevresinde dalgalandı; Brent saat 15.14'te (TSİ) 90,40 dolardan, ABD göstergesi WTI ise 85,10 dolardan işlem görüyordu.

Piyasalar neden düşüşte?

• İran'a saldırıların ertelenmesi: Reuters'a göre Trump, aralarında Katar Başbakanı'nın da bulunduğu bölge ülkelerinin çağrılarının ardından İran'a yeni askeri saldırıları şimdilik askıya aldığını söyledi. KCM Trade analisti Tim Waterer, piyasanın Trump'ın ara seçimlerden bu yana İran'a karşı daha uzlaşmacı tonunu öne çıkardığını belirtti.
• Katar arabuluculuğu: OilPrice'a göre piyasa, Katar'ın yürüttüğü ve bir anlaşmayla sonuçlanabileceği düşünülen diplomatik çabaya odaklanmış durumda.
• Arzın toparlanması: Saxo Bank'tan Ole Hansen'e göre ham petrol akışı büyük ölçüde savaş öncesi seviyelere döndü. Reuters anketine göre OPEC'in ekim ayı üretimi Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak öncülüğünde arttı.
• Arz fazlası beklentisi: JPMorgan, ekim ayında küresel piyasada günlük yaklaşık 1,4 milyon varillik arz fazlası oluştuğunu tahmin ediyor. Bazı analistler yüksek fiyatların talebi zayıflattığını belirtiyor.

Yatırımcıların gözü bu hafta açıklanacak ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), OPEC ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) aylık petrol piyasası raporlarında.

Riskler sürüyor

Reuters'a göre Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasını şimdilik sürdüreceğini de söyledi. Boğaz çevresinde ticari gemilere yönelik saldırılar devam ediyor; Husiler ise Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattını hedef aldı. Suudi Enerji Bakanlığı'ndan bir yetkili, saldırının ardından çıkan sınırlı yangının söndürüldüğünü açıkladı. Eurasia Group'tan Gregory Brew, daha kalıcı bir gerilim azalması ve ABD-İran anlaşması olmadan fiyatların 90 doların altında tutunmasının zor olduğunu değerlendirdi.

Arka plan: 2026'da petrol

Brent, Kuzey Denizi ham petrolüne dayanan ve Londra'daki ICE borsasında işlem gören, dünya genelinde ham petrol fiyatlamasında en yaygın kullanılan göstergedir. WTI ise ABD ham petrolünün göstergesidir.

Fiyatlar, şubat sonunda ABD-İsrail ile İran arasında başlayan savaşın, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği aksatmasıyla tırmandı. 8 Nisan'da ilan edilen ateşkese rağmen boğazdaki gemi trafiği uzun süre savaş öncesi seviyenin altında kaldı. AFP'nin aktardığına göre Brent, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın uzayabileceği endişesiyle 30 Nisan'da 126,41 dolarla Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Al Jazeera'ya göre ekim sonunda Brent, savaş öncesine kıyasla yüzde 60'tan fazla yüksekti; analistler bunu çatışmanın yeniden alevlenme kaygısına, azalan stoklara ve artan navlun maliyetlerine bağlıyordu.

Neden önemli?

Ham petrol fiyatı benzin, motorin ve jet yakıtı maliyetlerinin temel bileşeni olduğu için ulaşımdan gıdaya kadar pek çok kalemi etkiliyor ve enflasyon üzerinde doğrudan rol oynuyor. Analist tahminlerine göre 100 doların üzerindeki petrol, küresel enflasyona yaklaşık 0,8 puan ekleyebiliyor; yıl içinde bazı merkez bankaları enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle faizleri sabit tuttu ya da artırdı. Ancak ham petroldeki düşüş akaryakıta hemen yansımayabiliyor: Saxo Bank'tan Hansen'e göre rafine ürün ve LNG arzındaki kısıtlar sürdüğü için motorin fiyatları hâlâ yüksek seyrediyor.

Kaynaklar: Reuters, Bloomberg, AFP, Al Jazeera, OilPrice, Euronews