KHK´yı AİHM´e Götüren Hakime, Can Dündar Yolu Örnek Gösterildi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ( AİHM ), 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra açığa alınan ve tutuklanan yargıç Zeynep Mercan’ın iç hukuk yollarını henüz tüketmediğine hükmetti. Giresun adliyesinde çalışan Mercan, delil gösterilmeden tutuklanmasını ve tutukluluk süresini öne sürerek AİHM nezdinde itirazda bulunmuştu. İtirazında ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin iki üyesi ve bazı raportörlerin de gözaltında tutulduğunu beyan etmişti. AİHM’e Mercan başvurusu dışında benzer 3 bine yakın dava ile ilgili itiraz başvurusu söz konusu. AİHM, darbecilikle suçlanarak açığa alınan ve tutuklananların başvurularına verdiği ilk cevapla Anayasa Mahkemesi’ne işaret etti. Buna göre Mercan’ın öncelikle Türkiye´de Anayasa Mahkemesi’ne başvurması ve tutuklama kararının, tutuklanma süresinin ve koşullarının yasal olmadığını paylaşması gerekiyor. Mercan bu yola başvurmadığı için AİHM başvurusu reddedilmiş oldu. Karar diğer başvurular için de emsal teşkil edecek.

AİHM’NİN TARAFSIZ OLACAĞINI GÖSTEREN BİR ORTAM YOKTU

Zeynep Mercan, 17 Temmuz 2016’da gözaltına alınmış, bir gün sonra da delil gösterilmeden tutuklanmış. Tutukluluk kararı için gerekçe gösterilmediği gibi tutukluluk kararına yaptığı itiraz da Ordu Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedilmiş. Anayasa Mahkemesi’nin iki üyesinin de gözaltına alındığı bir ortamda tarafsız bir Anayasa Mahkemesi kararı verileceği yönünde ümidi olmadığını söyleyen yargıç, olağanüstü hal kapsamında kanun hükmünde kararname ile alınan tedbirlere karşı kanun yolunun kapalı olmasını da hesaba katarak AİHM’ye başvurmuş.

ANAYASA MAHKEMESİ CAN DÜNDAR’IN TUTUKLULUĞUNU HUKUKA AYKIRI BULMUŞTU

AİHM ise, Anayasa’nın 148. maddesinin 3. fıkrasının Anayasa Mahkemesine Avrupa İnsanHakları Sözleşmesi ve Protokolleri ile Anayasa tarafından korunan hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine dair bireysel başvuruları, olağan kanun yollarının tüketilmesinden sonra, inceleyerek karara bağlama hususunda yetki verdiğini hatırlattı. Mercan’ı Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapma yükümlülüğünden muaf tutabilecek özel bir neden görmeyen AİHM, Anayasa Mahkemesinin Can Dündar ve Erdem Gül hakkındaki kararını örnek verdi. Anayasa Mahkemesi, bu gazetecilerin isnat edilen suçu işledikleri yönünde güçlü şüphe doğurabilecek somut olguların bulunmadığı ve haklarında hürriyeti bağlayıcı bir tedbir uygulanmasının gerekliliği gösterilemediği gerekçesiyle tutuklanmalarını Anayasanın 19. maddesine aykırı bulmuştu.