5 soruda ‘Başkanlık Sistemi’

Türkiye Başkanlık sistemini uzun süredir konuşuyordu. Başkanlık önerisini ilk olarak MHP lideri Devlet Bahçeli sunmuştu. Devlet Bahçeli ‘Tekilf gelsin. Millet ne derse onu yapalım’ demişti. Ve taslak hazır. İşte 5 soruda ‘Başkanlık’ sistemi..

1 – Başkanlık sisteminde Meclis var mı?

Var. TBMM yerinde duruyor ve bugün olduğu gibi başkanlık sisteminde de kanun koymak, kaldırmak gibi görevleri yapmaya devam ediyor. Tek fark, başkanlıkta denetim bugünkünden çok güçlü olacak. Çünkü başkanını da doğrudan Meclis denetleyecek.

2- Başkan ne görev yapacak?

Meclisin görevi yasama, Başkanın görevi de yürütme. AK partinin yönetmeliğinde Başkan partinin başıdır deniyor. Birde görev tanımı yapılıyor. Başkan kanunları onaylayacak. İcrayı yerine getirecek. Ama şuanda cumhurbaşkanının da yaptığı gibi kanunları Meclise geri gönderebilecek. En önemli görevlerinden biri ise bakanları belirlemek. Bakanları başkan seçecek.

3-  Bakanlar nasıl belirlenecek?

AK partinin teklifinde cevap açıkça veriliyor. 2 madde de özetleyebiliriz. Birinci bakanlar doğrudan başkan tarafından atanacak. Yani başkan, başkanlık sisteminde kendi kabinesini kendi oluşturacak. İkincisi de Bakanlar meclis dışından profesyonel isimler arasından seçilecek. Başkanla gelecekler, başkanla gidecekler. Yürütme erki doğrudan başkanda olacak. Ve bu yüzden de milletvekilleri bakan olamayacak.

4- Kimler başkan olabilir?

AK partinin teklifinde başkan; 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış, milletvekiliği seçilme yeterliliğine sahip vatandaşlar arasından halk seçecek. Başkanın görev süresi ise 5 yıl ile sınırlı. Ama bir de ek var. Başkan seçilen biri en fazla iki defa başkanlık yapabilir. Yani 5+5 iki dönem yapabilecek.

5- Başkan nasıl seçilir?

AK parti teklifinde son seçimde yüzde 5’in üzerinde oy alan partinin kendi adayını çıkarabileceğini ifade ediyor. Bunun yanı sıra 100 bin vatandaşta imza toplayıp aday çıkarabilir. Başkanlık sistemi cumhurbaşkanlığı süreci ile aynı olacak. Yani önce birinci tur oylama yapılacak. Ve yüzde 50’yi aşan en çok oyu alan kişi başkan seçilecek. Eğer yüzde 50’yi aşan olmazsa, bu kez ikinci tur yapılacak. En çok oyu alan ikinci tura gidecek. Bu yapılan ikinci tur oylamanın sonrasında da en fazla oyu alan kişi başkan seçilecek. İşte başkanlık sistemi hakkında merak edilenler.