Bingazi'de Rus savaş gemisinde patlama

Gündem Elif Arslan
Bingazi'de Rus savaş gemisinde patlama
Libya'nın Bingazi deniz üssünde pazar sabahı yaşanan patlama ve yangının, limanda ikmal yapan bir Rus savaş gemisinde çıktığı açıklandı. Doğu Libya yönetimi İHA saldırısından şüphelenirken Rusya ve Ukrayna'dan resmî açıklama gelmedi.
30 SANİYEDE ÖZET
  • Doğu Libya yönetimi, Bingazi deniz üssündeki patlamanın limana yanaşmış bir Rus gemisinde olduğunu açıkladı.
  • Yönetim İHA saldırısından şüpheleniyor; saldırıyı üstlenen çıkmadı.
  • Naval News'e göre gemi büyük olasılıkla Rus korveti Merkury; Moskova doğrulamadı.
  • Reuters'a konuşan sağlık kaynakları ölü olmadığını, yaralılar bulunduğunu söyledi.

Patlama 22 Kasım Pazar sabaha karşı, yerel kaynaklara göre Libya saatiyle 03.00 sularında (TSİ 04.00) Bingazi deniz üssünde duyuldu. Sosyal medyaya düşen görüntülerde limanın kuzey rıhtımında yükselen alevler görülüyordu. Bazı videolarda patlama sırasında hava savunmasının kimliği belirsiz bir hava hedefine ateş açtığı ileri sürüldü; bu görüntüler bağımsız olarak doğrulanmadı.

Bingazi'yi de kontrol eden doğu Libya yönetimi gün içinde iki ayrı açıklama yaptı. İlkinde sivil savunma birimleri, üs içindeki bir mühimmat deposunda patlama ve yangın çıktığını bildirdi; bir gemiden söz edilmedi. Doğu Libya Ulusal Güvenlik Kurumu yetkilisi Tevfik eş-Şamikh daha sonra yangının kontrol altına alındığını açıkladı.

Doğu Libya yönetimi patlamayı Rus gemisine bağladı

Reuters'ın aktardığı ikinci açıklamada doğu merkezli hükümet, ön incelemeye göre patlamanın limana yanaşmış bir Rus gemisinde meydana geldiğini ve bir İHA saldırısından şüphelenildiğini duyurdu. Hükümete göre gemi, Rusya'ya dönüş yolunda, iki taraf arasındaki deniz işbirliği anlaşmaları çerçevesinde yakıt ve ikmal için Bingazi'ye uğramıştı.

Yönetim olayı Libya'nın egemenliğine yönelik bir ihlal ve deniz güvenliğine tehdit olarak nitelendirdi. Libya limanlarının ve topraklarının "hesaplaşma alanına" çevrilmesine izin vermeyeceğini, sorumlular hakkında hukuki ve diplomatik adımlar atacağını söyledi. The National'ın aktardığı metinde Libya'nın Rusya-Ukrayna savaşının tarafı olmadığı vurgulandı; soruşturmanın Rus makamlarıyla birlikte yürütüleceği belirtildi.

Hükümet, depolar dahil liman ve üs tesislerinin güvende olduğunu açıkladı. Reuters'a konuşan iki sağlık kaynağı ölüm bildirilmediğini, ancak yaralılar olduğunu söyledi. Yaralıların sayısı ve uyrukları açıklanmadı.

Korvet Merkury yandı mı, battı mı?

Resmî açıklamalarda geminin adı verilmedi. Savunma sitesi Naval News'te yazan deniz analisti H I Sutton, gördüğü kaynaklara ve geminin yandığını gösteren uydu görüntülerine dayanarak gemiyi geçici olarak Proje 20380 (Steregushchiy sınıfı) korveti Merkury olarak tanımladı. Sutton'a göre gemi "neredeyse kesin olarak" kullanılamaz hale geldi; ancak rıhtımda mı battığı, yoksa yalnızca su üstündeki bölümünün mü yandığı belirsiz.

535 borda numaralı Merkury, 2023'te hizmete giren, yaklaşık 104 metre uzunluğunda, gemisavar ve hava savunma füzeleriyle donatılmış bir korvet. Kâğıt üzerinde Karadeniz Filosu'na bağlı olsa da savaş nedeniyle kuzeydeki üslerden ve Akdeniz'deki Rus görev grubuyla birlikte görev yapıyordu. Naval News'e göre gemi birkaç gündür Bingazi'deydi ve Rus devletiyle bağlantılı, silah ihracatında kullanılan kargo gemilerine eşlik ediyordu.

Bu yazının hazırlandığı 22 Kasım akşamı itibarıyla Rusya Savunma Bakanlığı olayla ilgili açıklama yapmadı. Ukrayna hükümeti ve ordusundan da resmî bir açıklama gelmedi. Saldırıyı Ukrayna'nın yaptığı iddiası şimdilik Ukraynalı bir açık kaynak istihbarat kanalının ve Ukraynalı blog yazarlarının paylaşımlarına, bir de İtalyan ajansı Agenzia Nova'ya konuşan isimsiz bir Libyalı kaynağa dayanıyor. Bir mühimmat kazası ihtimali de resmî olarak dışlanmadı.

Baltık'tan bir gün sonra Akdeniz'de ikinci olay

Bingazi'deki patlama, iki gün içinde Rusya'ya ait bir geminin hedef alındığı ikinci olay oldu. Bir gün önce Kaliningrad'a giden, ABD yaptırımlı Rus kargo gemisi Sparta II, Finlandiya Körfezi'nde İHA saldırısıyla vurulmuştu. Naval News, Merkury'nin Bingazi'de eşlik ettiği gemilerin Sparta II'ye benzer, devlete bağlı silah taşımacılığı gemileri olduğunu yazdı.

2026 yılında hedef alınan Rus gemilerini gösteren zaman çizelgesi: 4 Mart'ta Libya açıklarında Arctic Metagaz tankeri, 3 Haziran'da Kronştad'da Boikiy korveti, 21 Kasım'da Baltık'ta Sparta II kargo gemisi ve 22 Kasım'da Bingazi'de Merkury korveti
Bingazi olayı, bu yıl Rusya'ya bağlı gemilerin hedef alındığı olayların sonuncusu. Grafik: İlkeli Haber (Reuters, AP, Naval News verileriyle)

Libya kıyıları bu yıl benzer bir olaya daha sahne olmuştu. Mart başında Rus bayraklı LNG tankeri Arctic Metagaz, Libya açıklarında patlayarak alev aldı. AP'nin aktardığına göre Rusya Ulaştırma Bakanlığı gemiyi Libya kıyısından fırlatılan Ukrayna deniz İHA'larının vurduğunu açıklamış, Kiev yorum yapmamıştı; 30 kişilik mürettebatın tamamı kurtarılmıştı. Naval News ayrıca Merkury'nin eş gemisi Boikiy'nin haziranda Kronştad'da kuru havuzdayken Ukrayna İHA'larıyla ağır hasar gördüğünü bildirmişti.

Rus donanması neden Hafter'in limanlarını kullanıyor?

Libya, 2011'de Muammer Kaddafi'nin devrilmesinden bu yana iki yönetime bölünmüş durumda. Trablus'ta Başbakan Abdulhamid Dbeybe liderliğindeki BM tanınırlıklı hükümet, doğuda ise Halife Hafter'in desteklediği yönetim bulunuyor. Bingazi ve Tobruk gibi doğu limanları Hafter'e bağlı güçlerin denetiminde.

Moskova uzun süredir Hafter'le yakın askerî ilişki sürdürüyor. Aralık 2024'te Suriye'de Beşar Esad yönetiminin düşmesinin ardından Wall Street Journal, ABD'li ve Libyalı yetkililere dayanarak Rus kargo uçaklarının hava savunma ekipmanlarını Suriye'den doğu Libya'daki üslere taşıdığını yazmıştı. Al Jazeera'ya konuşan analistler ise Libya'nın, Rusya'nın Suriye'deki Tartus deniz üssünün yerini tam olarak dolduramayacağını değerlendirmişti.

Bingazi olayı doğu Libya yönetimini iki yönlü bir baskıyla karşı karşıya bırakıyor. Yönetim bir yandan Rusya ile işbirliği anlaşmalarını meşru ilişkiler olarak savunurken, diğer yandan limanlarının yabancı bir savaşın parçası haline gelmesinden duyduğu kaygıyı açıkça dile getirdi. Soruşturmanın sonucu ve Moskova'nın vereceği tepki, olayın nasıl kayda geçeceğini belirleyecek.

Kaynaklar: Reuters, AP, The National, Naval News, Al Jazeera, Wall Street Journal, Agenzia Nova, Al-Masar TV

Paylaş: WhatsApp X Facebook
En Son Haberler
Altın At'ta en iyi film Hong Kong'dan Altın At'ta en iyi film Hong Kong'dan Yapay zekâ kopyası Kore'de bakanı düşürdü Yapay zekâ kopyası Kore'de bakanı düşürdü İran Bahreyn'de sanayi tesisini vurdu İran Bahreyn'de sanayi tesisini vurdu Ünlüler Las Vegas'ta LEGO araçlarla yarıştı Ünlüler Las Vegas'ta LEGO araçlarla yarıştı Amazon, Decart için 7,5 milyar dolara yaklaştı Amazon, Decart için 7,5 milyar dolara yaklaştı Tüm haberler ›