Sıfat Nedir, İçinde Sıfat Kullanılan Cümle Örnekleri

Yazımızda, okullarda anlatılan ve ödev olarak verilen sıfat (ön ad) konusunu tüm yönleriyle ele aldık. Ayrıca yazımızda bu konuyla ilgili yeterli örnek de bulabilirsiniz.

SIFAT (ÖN AD)

İsimlerden önce gelerek onları niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat (ön ad) denir. Sıfatlar tek başlarına kullanılamaz bir isimle birlikte kullanılır. Bu yüzden sıfatlar tamlama olarak kullanılır.”İyi insanları hemen tanırım.”Cümlesinde “iyi” kelimesi “insan” isminden önce gelip onun özelliğini bildiren bir sıfattır. Örnekte görüldüğü gibi sıfat mutlaka bir isimle kullanılmalıdır.Sıfatlar, niteleme ve belirtme sıfatları olarak ikiye ayrılır.

A. NİTELEME SIFATLARI

Varlıkların yapısal özelliklerini bildiren sıfatlardır. Niteleme sıfatları isimlerin nasıl olduğunu bildirir ve isme sorulan “nasıl” sorusuna cevap verir.”Yaşlı insanlara yardım etmeliyiz.”cümlesindeki “yaşlı” sözcüğü, “insanlar” ın özelliğini bildirmektedir. Bu cümlede “insanlar” ismine “nasıl” sorusunu sorduğumuzda “yaşlı” cevabını alırız.”Mavi gömlek sana çok yakışıyor.”cümlesinde “mavi” sözcüğü gömleğin yapısal özelliğini anlatan bir sıfattır. Ayrıca “Nasıl gömlek?” sorusuna cevap veriyor: mavi gömlekAdlaşmış Sıfat:Niteleme sıfatlarında bazen isim düşer, sıfat onun yerine geçer bu tür sözcüklere adlaşmış sıfat denir. Adlaşmış sıfatlar niteleme sıfatlarıyla yapılır, diğer sıfat türleriyle yapılmaz.”Renkli çamaşırları diğerlerinden ayırmalıyım.”cümlesinde niteleme sıfatı olan “renkli” sözcüğü,”Renklileri diğerlerinden ayırmalıyım.”cümlesinde “çamaşırlar” isminin düşmesiyle adlaşmış sıfat olmuştur.

B. BELİRTME SIFATLARI

Belirtme sıfatları varlıkların geçici ve değişken özelliklerini belirtir. Belirtme sıfatları dörde ayrılır.

1. İşaret Sıfatları

Varlıkları işaret ederek belirten sıfatlardır. Bu sıfatlar, söyleyen kişinin, sözünü ettiği isme uzaklığına göre değişir. Başlıca işaret sıfatları “bu, şu, o, öteki, beriki, böyle, şöyle” kelimeleridir.”Bu kalemi aldım.” cümlesinde yakındaki kalem,”Şu kalemi verir misin?” cümlesinde biraz uzaktaki kalem,”O kalemi alma.” cümlesinde çok uzakta olan ya da, sözü edilen kalemi işaret etme anlamı vardır.*İşaret sıfatları, isme “hangi” sorusunun sorulmasıyla bulunur.Ali o evde oturuyor.Meyveleri öteki kasaya koymalısın.Böyle insanlara güvenilmez.

2. Sayı Sıfatları

İsimlerin sayısal özelliklerini bildiren sıfatlara sayı sıfatı denir. Sayı sıfatları dörde ayrılır:a. Asıl sayı sıfatları: İsimlerin sayılarını kesin olarak belirten sıfatlardır. İsme sorulan “kaç“ sorusuna cevap verirler.”İki öğrenci toplantıya gitmiş.” (Öğrenci ismine sorulan kaç sorusuna cevap veriyor.)”Orada altı gün kaldılar.”b. Sıra sayı sıfatı: Varlıkların sırasını bildiren sıfatlardır. Bu sıfatlar “-ıncı, -inci” eklerini alırlar ve isme sorulan “kaçıncı” sorusuna cevap verirler.”Üçüncü kata çıkacaksınız.” (Kat ismine sorulan kaçıncı sorusuna cevap veriyor.)”Şirketteki birinci günüm güzel geçti.”c. Üleştirme sayı sıfatı: İsimlerin eşit paylara ayrılmış olduğunu belirten sıfatlardır. Bu sıfatlar “-ar, -er” eklerini alırlar ve isme sorulan “kaçar“ sorusuna cevap verirler.“Gelenler ikişer gözleme yedi.” (Gözleme ismine sorulan kaçar sorusuna cevap veriyor.)”Her komşuda yarımşar saat kaldık.”d. Kesir sayı sıfatı: İsimleri kesirli olarak belirten sıfatlardır.”Bu işte yüzde yirmi kâr var.””Yarım elma, gönül alma.” 

3. Belgisiz Sıfat

İsimlerin sayı bakımından belirsizliklerini ifade eden sıfatlardır. İsimleri netlik kazandırmadan belirtirler.Bazı günlerde toprak ıslak olurdu.Dışarıda birkaç arkadaş bekliyor.Üzülme sen hiçbir emek boşa gitmez.Bahçeye bütün öğrencileri çıkarmışlar. 

4. Soru Sıfatı

İsimlerin özelliğini soru yolu ile bildiren sıfatlardır. Bu sorular aynı zamanda diğer sıfatları bulmak için sorulan sorulardır.“Hangi konuyu işleyeceğiz?”“Günde kaç soru çözmeliyim?”“Siz nasıl bir ev arıyorsunuz?”“Kaçar gün kaldın gezdiğin şehirlerde?”

İÇİNDE SIFAT KULLANILAN CÜMLE ÖRNEKLERİ

Ona kavuşmak için uzun yollar katettiğimi bir bilseydi. (NİTELEME SIFATI)Direksiyonun yanında siyah bir düğme olacak, oraya basmalısın. (NİTELEME SIFATI)Küçük ev adeta ona el sallıyordu. (NİTELEME SIFATI)Öğretmenimiz defterimize on beş defa yamuk şekiller çizmemizi istedi. (NİTELEME SIFATI)Dönülmez akşamın ufkundayım, vakit çok geç. (NİTELEME SIFATI)Bana sormadan bu konuda nasıl karar verirsin? (İŞARET SIFATI)Bir sonbahar hüznü sarmış yine o sokakları. (İŞARET SIFATI)Hayat mücadelesi veren bu insanları bir kere daha alınlarından öpmek gerekiyor. (İŞARET SIFATI)Oradaki hayatı bilmek mümkün değildi. (İŞARET SIFATI)Şuradaki çeşmede duralım da bir soluklanalım. (İŞARET SIFATI)Orhan Pamuk’un en sevdiğim kitabı “Öteki Renkler” kitabıdır. (İŞARET SIFATI)Beriki otobüse bineceğiz. (İŞARET SIFATI)Beş paket margarin al. (ASIL SAYI SIFATI)Dört kardeşiz. (ASIL SAYI SIFATI)Yedi ağacı da suladın mı? (ASIL SAYI SIFATI)Sağdan üçüncü ev bizim. (SIRA SAYI SIFATI)Yedinci katta oturuyoruz. (SIRA SAYI SIFATI)Babadan kalacak ikişer dönüm tarla, hepsi bu.(ÜLEŞTİRME SAYI SIFATI)Kişi başı yedişer köfte düşüyor. (ÜLEŞTİRME SAYI SIFATI)Evin üçte bir hissesi bana ait.(KESİR SAYI SIFATI)Ancak çeyrek ekmek yerim. (KESİR SAYI SIFATI)Kimi insanlar bu konuya oldukça duyarsız. (BELGİSİZ SIFAT)Tüm kitaplar bir gün beni yazacak. (BELGİSİZ SIFAT)Hiçbir konu çıkmadı ya sınavda. (BELGİSİZ SIFAT)İçeri güzel bir kız girdi. (BELGİSİZ SIFAT)Nasıl çocuk bu böyle? (SORU SIFATI)Hangi evde oturuyorsunuz siz? (SORU SIFATI)Kaç kişi var önünde? (SORU SIFATI)Kaçar kişilik gruplar oluşturacağız? (SORU SIFATI)Kaçıncı sıraya park ettik arabayı? (SORU SIFATI)