Pikniğe, denize, balığa gittiğinizde veya bir fabrikanın yakınında çöp ve atıklarla karşılaşıp “Bu ülkede çevreyle ilgilenen kimse yok mu?” dediğiniz olmuştur. Aslında var ve bu kişiler çeşitli kuruluşlarda bir araya gelmişler. Yazımızda “Ülkemizdeki Gönüllü Çevreci Kuruluşların Adları Ve Amaçları Nedir?” sorusuna cevap verdik. Belki tanıdığınızda sizler de bu kuruluşlara destek verirsiniz!

Çevreci Kuruluşların Ortaya Çıkışı

Ülkemizde ve dünyada çevrenin ve yaşanılabilir alanların korunmasına yönelik çalışmalar yapan pek çok kuruluş bulunmaktadır. Bunların ortaya çıkışındaki en büyük etken özellikle sanayileşme sonrasında hızla artan çevre-doğa tahribatıdır. Bu tahribat tüm dünyada içme suları, akarsu ve denizlerin kirlenmesi, ormanların yok edilmesi, atmosferin kirlenmesi sonucunda “küresel ısınma” olarak kendini göstermiştir.Olup bitene duyarsız kalmayan bilinçli insanlar da seslerini duyurmak ve insanlarda farkındalık oluşturmak için çevreci kuruluşlar oluşturmaya başladılar. Bu gönüllü çevre kuruluşlarının ortaya çıkmasında en büyük etken ise dünyanın yaşanılmaz bir hal almaya doğru hızla gidiyor olması ve yeşilin kaybolup karaya bürünen bir doğanın ortaya çıkmasıdır.

Ülkemizdeki Gönüllü Çevreci Kuruluşların Adları ve Amaçları

Ülkemizde de doğayı ve çevreyi koruyan, insanları bu alanda bilinçlendirmeye çalışan kuruluşlar bulunmaktadır. Bu kuruluşlar ve amaçları şöyledir:

1. ÇEVRE KORUMA VE AMBALAJ ATIKLARI DEĞERLENDİRME VAKFI (ÇEVKO)

ÇEVKO, “Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” uyarınca, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 31.03.2005 tarihli kararı ile, her çeşit ambalaj atığının geri kazanımı konusunda “Yetkilendirilmiş Kuruluş” tur.İstanbul’da yerleşik bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur. 1 Kasım 1992 tarihinde kurulan vakıf; ambalaj atıklarının geri kazanımında Türkiye’nin önde gelen yetkilendirilmiş kuruluşu olarak kalmak vizyonunu öngörmektedir.ÇEVKO Amaçları:Türkiye’deki ambalaj atıklarının, sanayinin önderliğinde toplum ve yerel yönetimlerin işbirliği ile, sürdürülebilir bir sistem içinde geri kazanılması ve geri dönüştürülmesini amaçlayan Çevko; cam, metal, plastik, ve kağıt/karton türü evsel nitelikli ambalaj atıklarının değerlendirilmesi için sağlıklı, temiz ve ülke gerçeklerine uygun bir geri kazanım sistemi oluşturulmasında temel unsurların bu atıkların kaynağında ayrı toplanması, geri dönüşüm sanayii ve kapasitesinin yaratılması ve tüketici eğitimi ve katılımının sağlanması gerekliliğine inanarak bu doğrultuda etkinlikler hedefliyor.

2. TÜRKİYE ÇEVRE EĞİTİM VAKFI (TÜRÇEV)

Merkezi Ankara’da olan bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur. 1993 yılında Turizm Bakanlığı’nın girişimiyle Mavi Bayrak Programı’nın ülkemizde de başlatılabilmesi amacıyla kurulmuştur. Antalya ve Muğla başta olmak üzere ülke çapında faaliyet göstermektedir. Vakıf, Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı (Foundation for Environmental Education, FEE) üyesidir.TÜRÇEV Amacı:Sağlıklı yüzme suyu, donanımlı plaj ve iyi bir çevre yönetimi ile çevre bilinçlendirme etkinliklerini içeren Mavi Bayrak’ın turizm ve çevre açısından da önemli olduğu yaklaşımı bilincinin, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de artması gerekliliği üzerine çalışmalar yapmak olan Türçev, nitelikli plaj ve marinalar oluşturmaya çalışmakta, temiz, bakımlı, donanımlı, güvenli ve dolayısıyla uygar, sürdürülebilir bir çevre oluşması yolunda etkinlikler göstermektedir.

3.KIRSAL ÇEVRE VE ORMANCILIK SORUNLARI ARAŞTIRMA DERNEĞİ

Ankara merkezli bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur. 1989 yılında orman, ziraat, gıda, jeoloji, kimya, makine mühendisleri, ev hanımı, toplumbilimci, işletmeci, bankacı, ruhbilimci vb. değişik mesleklerden 50’yi aşkın üyeyle kuruldu.Amacı:Kırsal Çevre Ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği; başta ormansızlaşma olmak üzere kırsal çevre sorunlarının belirlenmesine ve çözümlenmesine yönelik önerilerin geliştirilmesine; bu öneriler doğrultusunda kamuoyu oluşturulmasına katkıda bulunabilecek araştırma ve eğitim çalışmaları ile yayın yapmayı hedeflemekte, toprak erozyonu, biyolojik çeşitliliğin azalması, ormansızlaşma vb sorunlarla mücadeleyi öngörmektedir.

4.ÇEVRE KORUMA VE ARAŞTIRMA VAKFI (ÇEVKOR)

Ege ve Dokuz Eylül Üniversitelerindeki öğretim üyeleri tarafından 1991 yılında kuruldu.ÇEVKOR Amaçları:Toplumun her kesiminde çevre bilincinin aşılanması ve bu konuda eğitim çalışmalarının yapılması,Çevre kirliliği meydana getirmeyecek sistemlerin teşvik ve geliştirilemesi,Doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması, geliştirilmesi, yaşatılması.

5. ÇEVRE VE KÜLTÜR DEĞERLERİNİ KORUMA VE TANITMA VAKFI (ÇEKÜL)

1990 yılında ülkemizin doğal ve kültürel mirasını korumak amacıyla kurulan, bir sivil toplum kuruluşudur.ÇEKÜL Amacı:“Doğal kaynakları”, “kültürel mirası” ve “insan”ı bir bütün olarak ele alan ÇEKÜL, doğal ve kültürel çevreyi korumak için “kent-havza-bölge-ülke” ölçeğinde projeler geliştirmektedir.ÇEKÜL’ün “koruma-değerlendirme-yaşatma” amaçlı projelerinin hayata geçirilebilmesi ve sonuç alınabilmesi için benimsenen strateji “kamu-yerel-sivil-özel birlikteliği” ne öncelik verilmesidir.ÇEKÜL, doğal ve kültürel varlıkların sürekliliğini ülke gündemine taşımak için umut ve özveriyle güçlenen, bilgi ve katılımla beslenen, “gönüllülük” esasına dayalı sivil girişimlerini, “doğa”, “kültür”, “eğitim”, “tanıtım”, “örgütlenme” ana başlıkları altında sürdürmektedir

6.DOĞAL HAYATI KORUMA DERNEĞİ (DHKD)

1975 yılında kurulan, merkezi İstanbul’da olan bir sivil toplum kuruluşudur.(DHKD) Amacı:Türkiye’nin olağanüstü zengin bitki ve hayvan türleri ile bunların doğal yaşam alanlarının değerinin farkına varılması, koruma altına alınmasıdır. Bu amaçla koruma projeleri yürütmekte; toplumla, yerel/merkezi yöneticiler ve şirketlerle işbirliği yapmaktadır.

7.TÜRKİYE ÇEVRE VAKFI (TÇV)

Türkiye Çevre Vakfı (TÇV) 1 Şubat 1978’de kurulmuştur. Çevrenin korunması ve geliştirilmesi için araştırmalar, yayınlar yapıyor; bilimsel toplantılar düzenliyor.(TÇV) Amacı:TÇV amacını “Vakıf olarak amacımız herkesin daha temiz, daha düzenli, daha sağlıklı ve güzel bir çevrede yaşamasını sağlamak için çalışmaktır.” Şeklinde açıklıyor.

8. TÜRKİYE EREZYONLA MÜCADELE AĞAÇLANDIRMA VE DOĞAL KAYNAKLARI                KORUMA VAKFI (TEMA)

11 Eylül 1992 tarihinde kurulmuş olan çevreci vakıftır. (TEMA) Amaçları:• Ülke topraklarımızı tehdit eden erozyon ve çölleşme tehlikesine dikkat çekmek ve bu mücadelenin bir devlet politikası haline gelmesine katkı sağlamak,• Toprakla birlikte dünya üzerindeki ekosistemi oluşturan su, orman, biyolojik çeşitlilik gibi tüm doğal varlıkların korunması ve insan kaynaklı iklim değişikliğine dair politikaların ve toplumsal bilincin oluşturulması için çalışmak,• Kendiliğinden yetişen doğal ormanları korumak, ağaçlandırma çalışmaları yaparak topluma ağaç sevgisi aşılamak,• Tarım alanları, çayır ve meraları korumak, geliştirmek, amacı dışında kullanılmasını önlemek,• Doğal varlıkların korunması ve doğru şekilde yönetilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasına öncülük etmek, destek vermek.

9. DOĞA İLE BARIŞ

9 Haziran 1993’te DOĞA İLE BARIŞ DERNEĞİ kuruldu.DOĞA İLE BARIŞ Amacı:Toplumun birleşik gücünü İNSAN VE DOĞA sevgisinde odaklaştırarak sürdürülebilir çevrede yaşayan bilinçli üreten ve tüketen toplumu oluşturmaktır.

10.DENİZ TEMİZ DERNEĞİ (TURMEPA)(TURMEPA – Turkish Marine Environment Protection Association)

8 Nisan 1994 tarihinde kuruldu. Denizleri yaşatma çabaları göstermektedir. Merkezi İstanbul’da olan bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur.Derneğin 1995 yılında yayınladığı “Denizleri Koruma Deklarasyonu” BM Çevre Programı, IMO, UNEP, The Club of Rome, ICS and IUCN gibi organizasyonların uluslararası platformlarda desteğini almış olup, günümüzde 600’ü aşkın gerçek ve tüzel üyeyi kapsamaktadır.Deniz Temiz Derneği (TURMEPA) Amacı:DenizTemiz Derneği (TURMEPA – Turkish Marine Environment Protection Association) amaç ve hedeflerini, gelecek kuşaklara yaşanabilecek bir çevre bırakabilmek, onların denizlerin; ekonomiye, sağlığa ve refaha katkılarından yararlanabilmelerini sağlamak amacıyla kişisel sağlık, refah ve Türkiye’nin ekonomik geleceği için oluşan önemli riskler hakkında kamusal farkındalığı arttırmak, halkı deniz ve sahil çevresinin süregelen tahribatına karşı, müsamaha göstermemeleri konusunda, faaliyete geçmeleri için teşvik etmek şeklinde açıklamaktadır.

11. TÜRKİYE ÇEVRE KORUMA VE YEŞİLLENDİRME KURUMU (TÜRÇEK )

1972 yılında Türkiye’nin ilk gönüllü çevre kuruluşlarından biri olarak İstanbul’da kuruldu. TÜRÇEK çevre ve doğa koruma konusunda, çevre politikaları geliştiren, demokratik, katılımcı bir anlayışa sahip, çeşitliliğe saygılı, kamu yararına çalışan ve kar amacı olmayan bir sivil toplum kuruluşudur.(TÜRÇEK )Amacı:Ulusal Doğa Koruma Konfederasyonu’nun kuruluşunu sağlamak, Türkiye’deki doğa ve çevre konusunda çalışan sivil toplum kuruluşlarını güçlendirmek, yeni yerel girişimlerin kurulmasına destek vermek, doğal alanların sürdürülebilir kullanımı ve doğa ile uyumlu kalkınma amacıyla somut çıktıların elde edilebildiği küçük doğal alanlarda katılımcı yönetim modelleri uygulamak ve doğal alan ziyaretçi ve eğitim merkezleri işletmek.

12. GREENPEACE (YEŞİL BARIŞ)

1970 te Kanada’da kurulup daha sonra tüm dünyaya yayıldı. Greenpeace, gezegenimizi yaşanmaz hale getiren çevre suçlarına şiddet içermeyen doğrudan eylemlerle tanıklık eder ve bunları basın aracılığıyla gündeme getirir. Bilimsel verilere dayanan kampanyalar yürütür.Şu anda 24 ulusal ve 4 bölgesel ofisi ve bu ofislerin yaptığı çalışmaları olanaklı kılan 41 ülkede 3 milyon destekçisi vardır. Greenpeace Türkiye Ofisi 1992 yılında faaliyete geçmiştir.Çevreye karşı işlenen bir suça tanıklık etmek, toplumun dikkatini çekerek suçu işleyenler üzerinde baskı oluşturmak amacıyla yapılan barışçıl eylemler yapar, çalışmalarını bağımsız olarak sürdürmek için devletlerden, şirketlerden ya da siyasi partilerden bağış veya sponsorluk kabul etmez; tüm çalışmalarının kaynağını sadece bireylerden aldığı maddi ve manevi destek oluşturur.Greenpeace Çalışma Alanları, Amaçları:• Okyanuslar ve yaşlı ormanların korunması.• İklim değişikliğini durdurabilmek için fosil yakıtların kademeli olarak sonlandırılması ve yenilenebilir enerjilerin teşvik edilmesi.• Nükleer silahlanma ve nükleer kirliliğe son verilmesi.• Zehirli kimyasalların ortadan kaldırılması.• Genleri ile oynanmış organizmaların doğaya bırakılmasının önlenmesi.• Savaşların önlenmesi.• Küresel Isınma’nın durdurulması.• Ticari amaçlı balina avının kontrol altına alınması.

PAYLAŞ
Öğrenmeye, araştırmaya, karıştırmaya meraklı biri. Yazıları da müzik zevki gibi: Her telden.

CEVAP VER

Yorumunuzu giriniz
Lütfen isminizi yazınız