ABD tahvil faizi yüzde 5,1'i aştı, dolar 19 ayın zirvesinde

ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvili faizi 12 Kasım'da yüzde 5,10'dan kapanarak yeniden yüzde 5'in üzerine çıktı. Fed yetkililerinin sıkı mesajları sonrası piyasalar aralıkta faiz artırımını neredeyse kesin görüyor. Dolar 19 ayın zirvesine çıkarken altın yaklaşık yüzde 3 düştü, Bitcoin 70 bin doların altına indi.

ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvilinin faizi 12 Kasım Perşembe günü yüzde 5,10'dan kapandı ve yeniden yüzde 5 eşiğinin üzerine çıktı. ABD Hazine Bakanlığı'nın resmî verisine göre faiz bir önceki işlem gününe göre 12 baz puan arttı; CNBC'nin piyasa verisi ise yükselişi 13 baz puanın üzerinde, yüzde 5,125 olarak gösteriyor. Yükseliş 13 Kasım Cuma sabahı da sürdü ve faiz yaklaşık yüzde 5,13'e çıktı. Sert hareketin arkasında Fed yetkililerinin art arda verdiği sıkı mesajlar ve piyasaların artık aralıkta bir faiz artırımını neredeyse kesin görmesi var.

Tahvil faizlerindeki sıçrama başka piyasalara da yayıldı: dolar 19 ayın zirvesine çıktı, ons altın bir günde yaklaşık yüzde 3 değer kaybetti, Bitcoin ise 70 bin doların altına inerek ağustostan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Fed yetkilileri "daha fazla artırım" diyor, piyasa aralığı kesin görüyor

Fed, 16 Eylül'de politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına çekmişti; bu, Temmuz 2023'ten bu yana ilk artırımdı. 28 Ekim toplantısında faiz sabit tutuldu, ancak oylama 10'a 2 bitti: Fed guvernörü Lisa Cook ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack çeyrek puanlık artırım istedi.

Bu hafta tonu sertleştiren isimler Fed guvernörü Christopher Waller ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan oldu. Waller, 10 Kasım'da İngiltere Merkez Bankası'nın Londra'daki konferansında yaptığı ve Fed'in sitesinde yayımlanan konuşmada, para politikasında ek sıkılaştırmanın "er ya da geç değil, bir an önce" gerekeceğini söyledi. Waller'a göre ekim ayında çekirdek enflasyon aylık yüzde 0,3 ya da üzerinde gelirse aralık toplantısında 50 baz puanlık artırım düşünülmeli; bu durumda yalnızca 25 baz puan artırmak Fed'in güvenilirliğini riske atar. Logan da Fed'in en az iki çeyrek puanlık artırıma daha ihtiyacı olduğunun açık olduğunu belirterek "Aşırı enflasyon kabul edilemez" dedi. Logan'a göre tahvil faizlerinin yükselmesi, para politikasının daha yapacak işi olduğuna işaret ediyor.

10 Kasım'da açıklanan ve beklentiyi aşan ABD ekim ayı enflasyon verisi bu beklentileri güçlendirdi. CME FedWatch aracına göre 13 Kasım itibarıyla vadeli piyasalar, 9 Aralık'ta sonuçlanacak toplantıda faiz artırımı ihtimalini yüzde 100 olarak fiyatlıyor; bunun yaklaşık yüzde 87'si 25, yüzde 13'ü 50 baz puanlık artırım. Bu oranlar gün içinde değişiyor: BullionVault'un Perşembe günü aktardığı FedWatch verisinde 50 baz puan ihtimali yüzde 6 görünüyordu. CNBC'nin aktardığına göre Goldman Sachs da tahminine mart ayı için bir çeyrek puanlık artırım daha ekledi.

Faizleri yukarı iten bir başka etken petrol oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la ilgili "Bir anlaşmaya ihtiyacımız yok" sözlerinin ardından Orta Doğu'daki savaşın uzayabileceği endişesiyle Brent petrol Perşembe günü yüzde 3'ün üzerinde artışla varil başına 95,82 dolara çıktı. Petrol fiyatı, enflasyon beklentilerini doğrudan etkileyen kalemlerin başında geliyor.

Yüzde 5 eşiği neden bu kadar konuşuluyor?

10 yıllık ABD tahvili, dünya finans sisteminin "risksiz" kabul edilen referans faizi. ABD'de konut kredilerinden taşıt ve kredi kartı borçlarına kadar pek çok borçlanmanın fiyatı bu faize bakılarak belirleniyor; dünyanın dört bir yanındaki hisse senedi, tahvil ve döviz fiyatlamalarında da kıyas noktası olarak kullanılıyor. Yüzde 5 bu yüzden hem psikolojik bir eşik hem de borçlanma maliyetlerinin pahalı bölgeye geçtiğinin işareti olarak görülüyor.

St. Louis Fed'in yayımladığı FRED veri tabanındaki günlük kapanışlara göre bu seviye uzun yıllar görülmemişti. 10 yıllık faiz Ekim 2023'te gün içinde kısa süre yüzde 5'e dokunmuş, ancak en yüksek kapanış yüzde 4,98'de kalmıştı. Kapanış bazında yüzde 5'in üzerine ondan önce en son Temmuz 2007'de, yani küresel finans krizinden hemen önce çıkılmıştı.

Bu yıl tablo değişti. Faiz şubat sonunda yüzde 3,97'ye kadar inmişti; 15 Eylül'de yeniden yüzde 5'e ulaştı ve 5 Ekim'de yüzde 5,31'e çıktı. Bu, Mayıs 2002'den bu yana görülen en yüksek kapanış. Ekim ortasından itibaren gerileyen faiz, 21 Ekim'de yüzde 5,13 olduktan sonra kasım başında yüzde 4,84'e kadar düşmüştü. Dolayısıyla bugünkü seviye yeni bir rekor değil; ancak yaklaşık üç haftanın en yükseği ve bir aydır süren tahvil rallisinin sona erdiğini gösteriyor.

Konut kredisi taksitleri bir yılda nasıl değişti?

ABD'de 30 yıl vadeli sabit faizli konut kredilerinin ortalaması, Freddie Mac'in 12 Kasım'da yayımladığı haftalık ankete göre yüzde 7,11. Oran üst üste dördüncü haftadır düşüyor ve yedi haftanın en düşük seviyesinde; ancak bir yıl önceki yüzde 6,24'ün belirgin şekilde üzerinde. Anket haftanın ilk günlerindeki verilere dayandığı için Perşembe günkü tahvil sıçramasının kredi faizlerine etkisi büyük olasılıkla önümüzdeki haftalarda görülecek.

Farkı somutlaştırmak için kendi hesabımızı yaptık: 400 bin dolarlık, 30 yıl vadeli bir kredide aylık taksit yüzde 6,24 faizle yaklaşık 2.460 dolar, yüzde 7,11 faizle yaklaşık 2.690 dolar. Yani aynı kredinin aylık taksiti bir yıl içinde 230 dolar civarında arttı.

Konut piyasasındaki yavaşlama verilere de yansıyor. CNBC'nin aktardığına göre ABD'de ikinci el konut satışları ekimde 16 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indi. FWDBONDS baş ekonomisti Chris Rupkey, Fed yetkililerinin enflasyonla mücadele için faizleri daha da yukarı itmek istediğini ve bunun konut piyasasındaki düzeltmeyi derinleştirdiğini söyledi. Faizin yükselmesi şirketlerin ve ABD hükümetinin yeni borçlanma maliyetini de artırıyor.

Dolar 19 ayın zirvesinde, altın ve Bitcoin geriledi

Yüksek faiz beklentisi doları güçlendirdi. CoinDesk'in aktardığına göre doların başlıca para birimleri karşısındaki değerini ölçen Dolar Endeksi (DXY) 103'ün üzerine çıkarak Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı; endeks ekim başından bu yana yaklaşık yüzde 2 yükseldi.

Faiz getirisi olmayan varlıklar ise satış baskısıyla karşılaştı. Reuters'ın aktardığına göre ons altın Perşembe günü yüzde 3 değer kaybederek üst üste üçüncü gün geriledi ve TSİ 21.53 itibarıyla 3.880,93 dolara inerek bir yılı aşkın sürenin en düşük seviyesini gördü. BullionVault'a göre gün içi dip 3.853 dolar oldu; bu, Ekim 2025'ten bu yana en düşük seviye. Kaynaklar düşüşün büyüklüğünü ölçüm saatine göre yüzde 2,5 ile 3 arasında veriyor. Gümüş de 50 doların altına indi.

Kripto paralarda da benzer bir tablo oluştu. Bitcoin 13 Kasım Cuma sabahı 70 bin doların altına indi. crypto.news'e göre Binance'te yaklaşık 68.500 dolara kadar geriledi; CoinDesk ise fiyatı yaklaşık 69 bin dolar olarak aktardı ve bunu 19 Ağustos'tan bu yana en düşük seviye olarak niteledi. CoinDesk'e göre son 24 saatte kripto vadeli işlemlerinde 1,3 milyar doları aşan pozisyon zorla kapatıldı; bunun 677 milyon doları Bitcoin'deydi. Bitcoin, Ekim 2025'teki yaklaşık 126 bin dolarlık rekorunun yüzde 45 kadar altında. Teknoloji tarafında Nvidia'daki yönetim değişikliği de çip hisselerinde ayrıca satış baskısı yarattı.

Alman ve Japon tahvillerinde de faiz yükseldi

ABD faizlerindeki yükseliş diğer büyük tahvil piyasalarına da yansıdı. Investing.com'a göre Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi Cuma günü yüzde 3,357 ile iki haftanın zirvesine çıktı. investingLive'ın Asya piyasaları özetine göre Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 7 baz puan artışla yüzde 2,87'ye yükseldi, dolar/yen 160 seviyesine yaklaştı ve Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama "tek yönlü, hızlı kur hareketleri" konusunda uyarıda bulundu. Hong Kong'un Hang Seng endeksi yaklaşık yüzde 1 düşerken Güney Kore'nin Kospi endeksi gün başındaki yüzde 2'lik yükselişini silerek eksiye geçti.

ABD faizlerinin yükselmesi gelişmekte olan ülkeler dahil dünyanın geri kalanı için dolar cinsinden borçlanmayı pahalılaştırıyor ve yatırımcıları daha yüksek getiri sunan ABD tahvillerine yöneltebiliyor. Piyasaların bir sonraki odağı, bugün açıklanacak ABD ekim ayı üretici fiyat endeksi; CNBC'nin aktardığı beklenti, eylüldeki yüzde 1,3'lük sıçramanın ardından yüzde 0,4'lük artış yönünde. Fed'in faiz kararı ise 9 Aralık'ta açıklanacak.

Bu yazının hazırlandığı 13 Kasım öğleden sonrası itibarıyla piyasa rakamları gün içinde değişmeye devam ediyor; faiz artırımı olasılıkları bir Fed kararı değil, vadeli piyasaların fiyatlamasıdır.

Kaynaklar: ABD Hazine Bakanlığı, FRED (St. Louis Fed), Federal Reserve, CNBC, Reuters, CME FedWatch, Freddie Mac, BullionVault, CoinDesk, crypto.news, Investing.com, investingLive