BepiColombo sonunda Merkür yörüngesinde
- Yörüngeye giriş itkisi 21 Kasım'da 21.24 TSİ'de başladı ve 37 dakika sürdü.
- Merkür'ün çevresinde daha önce yalnız NASA'nın MESSENGER aracı dolaşmıştı (2011-2015).
- 2024'teki güç arızası varışı Aralık 2025'ten Kasım 2026'ya kaydırdı.
- ESA'nın MPO'su ile JAXA'nın Mio'su 9-10 Aralık'ta ayrılacak, bilimsel gözlemler Nisan 2027'de başlayacak.
Kritik manevra, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Almanya'nın Darmstadt kentindeki kontrol merkezinden izlendi. Aracın iticileri Cumartesi akşamı 37 dakika boyunca ateşlendi; amaç, aracı Merkür'ün çekim alanının yakalayabileceği kadar yavaşlatmaktı. Space.com'a göre itki 18.24 GMT'de, yani Türkiye saatiyle 21.24'te başladı.
Sonucun Dünya'ya ulaşması ise birkaç saat sürdü. ESA'nın operasyon ekibi gece saatlerinde sosyal medyadan, uçuş dinamiği biriminin aracın Merkür çevresinde yörüngeye yakalandığını doğruladığını duyurdu. Ekip, telemetri verilerinin incelenmeye devam ettiğini ve ayrıntılı bilginin bu hafta başında paylaşılacağını bildirdi.
Merkür'de yörünge kurmak neden bu kadar zor?
Merkür, Güneş'e en yakın gezegen. Oraya giden bir araç Güneş'in çekimiyle sürekli hızlanır; asıl güçlük gezegene ulaşmak değil, yanından geçip gitmeden yavaşlayabilmektir. Bu yüzden BepiColombo doğrudan bir rota izlemedi.
20 Ekim 2018'de Fransız Guyanası'ndaki Kourou üssünden Ariane 5 roketiyle fırlatılan araç, yaklaşık sekiz yıl boyunca dokuz gezegen geçişi yaptı. EarthSky'ın derlediği takvime göre bunlar bir Dünya, iki Venüs ve altı Merkür yakın geçişinden oluşuyordu. Her geçiş, aracın hızını ve yönünü yakıt harcamadan biraz daha ayarladı. Son Merkür geçişi 8 Ocak 2025'te yapılmıştı.
Bu başarıyla BepiColombo, Merkür yörüngesine giren ikinci görev oldu. Daha önce yalnız NASA'nın MESSENGER aracı, Mart 2011 ile Nisan 2015 arasında gezegenin çevresinde dolaşmıştı.

Güç arızası varışı neden bir yıl geciktirdi?
Görev başlangıçta Aralık 2025'te Merkür yörüngesine girecekti. Ancak Nisan 2024'te, aracı taşıyan Merkür Transfer Modülü'nün (MTM) güç sisteminde arıza çıktı. Japonya Uzay Araştırmaları Ajansı'nın (JAXA) bilim enstitüsü ISAS'ın açıklamasına göre sorun, iyon motorlarının en yüksek güçte çalışmasını engelledi.
Mühendisler motorları daha düşük güçte çalıştıran bir çözüm buldu, fakat bu itki eski takvime yetmiyordu. Eylül 2024'te açıklanan yeni rota, varışı yaklaşık bir yıl sonraya, Kasım 2026'ya kaydırdı. ISAS, bu değişikliğin varış sonrası bilimsel planı etkilemeyeceğini belirtmişti.
İyon motoru, yakıt olarak kullandığı gazı elektrikle iyonlaştırıp çok yüksek hızla dışarı püskürten bir sistem. İtkisi küçük ama uzun süre çalışabildiği için uzak yolculuklarda tercih ediliyor. Görevini tamamlayan transfer modülü, 3 Eylül 2026'da araçtan ayrılmıştı.
Mio ve MPO Aralık'ta yollarını ayıracak
BepiColombo aslında iki ayrı uzay aracından oluşuyor. ESA'nın geliştirdiği Merkür Gezegen Yörünge Aracı (MPO) yaklaşık 1.230 kilogram ağırlığında ve 11 bilimsel alet taşıyor. JAXA'nın Merkür Manyetosfer Yörünge Aracı Mio ise 255 kilogram ve beş alete sahip. İkisi şimdilik birbirine bağlı halde gezegenin çevresinde dolaşıyor.
ESA'nın takvimine göre iki araç 9-10 Aralık 2026'da ayrılacak. Mio, gezegenin kutupları üzerinden geçen ve oldukça basık (eliptik) bir yörüngeye yerleşecek. MPO ise kendi motorlarıyla yörüngesini daraltacak; Space.com'a göre son bilim yörüngesine 10 Mart 2027 civarında ulaşması bekleniyor.
- 16 Aralık 2026: Yolculuk boyunca Mio'yu Güneş'ten koruyan kalkan ve bağlantı yapısının (MOSIF) MPO'dan ayrılması
- 10 Mart 2027: MPO'nun hedef yörüngeye ulaşması
- Nisan 2027: Bilimsel operasyonların başlaması (Space.com ve WRAL'a göre 6 Nisan)
İki araçla Merkür'e ilk kez aynı anda bakılacak
Merkür'ü aynı anda iki uzay aracıyla inceleyen ilk görev olan BepiColombo, gezegenin yüzeyinden iç yapısına, manyetik alanından Güneş rüzgârıyla etkileşimine kadar geniş bir alanda veri toplayacak. MPO yüzeyi ve iç yapıyı, Mio ise gezegeni saran manyetik ortamı inceleyecek.
EarthSky, bunun MESSENGER'ın 2015'te görevini bitirmesinden bu yana Merkür'e yapılan ilk yakın bakış olacağını hatırlatıyor. Planlanan ana bilim görevi en az bir yıl sürecek. Görev, adını yerçekimi destekli manevra fikriyle tanınan İtalyan bilim insanı Giuseppe "Bepi" Colombo'dan alıyor.
Kaynaklar: ESA, JAXA/ISAS, Space.com, EarthSky, WRAL
FBI ve Tarım Bakanlığı'nda siber sızma alarmı
Riemann hipotezine aynı gün iki ispat iddiası
GTA 6 ilk günde 3,79 milyar dolar sattı
Avrupa Komisyonu yapay zekâ saldırısına uğradı
GTA 6 çıktı, eleştirmenlerden 99 puan aldı
Avrupa'nın gaz devi Equinor siber saldırı altında
ABD 26 yıl sonra kızamıktan arınmış statüsünü kaybetti
Eurovision Asya'nın ilk şampiyonu Filipinli Carmelle oldu
Kongo'da Ebola altı aydır durdurulamıyor
İngiliz komedyen Russell Brand'e tecavüz ve cinsel saldırıdan 10,5 yıl hapis
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın rafineri kapasitesinin yüzde 30'unu durdurdu
Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi
RAYE 11 adayla 2027 Grammy'nin zirvesinde
ABD kızamıktan arınmış statüsünü resmen kaybetti
Alman Ordusu Online Mağaza Açıyor: Vitrinde Tüfekli Oyuncak Ördek Var