Diş Gıcırdatma (Bruksizm) Nedir ? Diş Gıcırdatma Türleri

Tıpta “bruksizm” adıyla bilinen diş gıcırdatma oldukça yaygın bir rahatsızlıktır.Diş gıcırdatma (Bruksizm), uyurken ya da uyanıkken istemsiz olarak dişleri sıkmak, çeneyi kenetlemek ve dişlerden gıcırtı sesi gelmesi olarak ifade edilebilir. Diş gıcırdatma, henüz kesin olarak sebepleri açıklanamamış bir rahatsızlıktır.

Diş Gıcırdatma Nedir?  

Diş gıcırdatma, genelde uykudayken meydana gelir ve çoğunlukla birkaç etmenin bir araya gelmesiyle ortaya  çıkar. Bu rahatsızlığı olanların çoğu çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkana kadar durumlarının farkına varamazlar. Uykudayken istem dışı diş gıcırdatıldığından, bu tip gıcırdatmaları kontrol altına alınması biraz daha zor olmaktadır.Diş gıcırdatma, bireyin dudak ısırma ya da parmak çıtlatma gibi, istemsiz olarak yaptığı alışkanlıklardandır bu yüzden parafonksiyonel alışkanlık olarak tanımlanmaktadır. Genelde 20-40 yaş aralığında daha sık görülen diş gıcırdatma bazen 4-5 yaşındaki çocuklar da bile görülebilmektedir. Çocuklarda diş gıcırdatma bazen diş yapısıyla ilgili olarak bazen de ağrıya tepki olarak karşımıza çıkabilir. Diş çıkarma, kulak ağrısı gibi nedenler çocukların diş gıcırdatmasına sebep olabilir. Hiperaktif çocuklarda da diş gıcırdatma görülebilir.Diş gıcırdatma uyurken ve uyanıkken olmak üzere iki şekilde karşımıza çıkar. İki durumun farkları şöyledir:

Uyurken Diş Gıcırdatma:

• Uyku esnasında yapılmaktadır.
• Uyku halinde bilinçsizce meydana gelir.
• Uykunun belli evrelerinde daha da yoğunlaşmaktadır.
• Çeneyi sıkma ve dişleri gıcırdatma biçiminde yapılır.
• Bu gıcırdatma genelde yüksek seslidir. Yakınındakiler rahatlıkla duyabilir.
• Diş gıcırdatan kişi uyandığında etkisini daha yoğun olarak hisseder. 
• Kişi günün ilerleyen saatlerinde daha iyi hale gelmektedir.
• Rahatsızlığın baskın bir cinsiyeti yoktur. Kadın ve erkeklerde eşit oranda görülmektedir.
• Yapılan araştırmalarda stresle bağlantısı kurulmuşsa da tek nedeni stres denilemez.

Uyanıkken Diş Gıcırdatma:

• Kişi uyanıkken farkında olmadan dişlerini gıcırdatır.
• Görüldüğü belli bir zaman dilimi yoktur gün içinde herhangi bir zamanda yapılır.
• Genelde çeneyi sıkma ya da kenetleme biçiminde yapılır. Nadir de olsa sıkmayla beraber gıcırdatma da görülür.
• Gıcırdatma şiddeti, yoğunluğu zamanla artar ve verdiği rahatsızlık çoğalır.
• Bu gıcırdatmanın sesli olması nadirdir. Sessiz ortamda dikkatli dinlenirse duyulabilir.
• Uyanıkken dış gıcırdatma genellikle kadınlarda görülmektedir.
• Stres kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Fakat kesinlikle tek başına stresten kaynaklandığı iddia edilemez.