Kongo'da Ebola günde 65 yeni vakayla sürüyor
Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Bundibugyo türü Ebola salgınında doğrulanmış vaka sayısı 11.376'ya, bu vakalardaki ölüm sayısı 5.568'e ulaştı. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin (ECDC) 16 Kasım'da yayımladığı ve 14 Kasım'a kadarki Kongo Sağlık Bakanlığı verilerine dayanan tabloya göre salgın, ilan edilişinden altı ay sonra günde ortalama 65 yeni doğrulanmış vakayla büyümeyi sürdürüyor.
Son günlerde paylaşılan "rekor hız", "vakalar ikiye katlandı" ya da "6 bini aştı" gibi başlıklar ise salgının yaz aylarındaki evresine ait. Bu farklar, rakamların hangi tarihe ve hangi sayım yöntemine dayandığına bakıldığında ortadan kalkıyor.
11 bin mi, 6 bin mi: rakamlar neden birbirini tutmuyor?
Salgın 15 Mayıs'ta ilan edildi. DSÖ'nün 18 Mayıs'taki ilk değerlendirmesinde 33 doğrulanmış vaka vardı. AP'nin aktardığı hükümet verilerine göre vaka sayısı ağustos ortasında 5 bini, ağustos sonunda 6 bini geçti. AP o dönemde salgını kayıtlardaki en hızlı büyüyen Ebola salgını olarak tanımlamıştı. "6 bin" rakamı bu döneme ait.
"İkiye katlanma" ifadesi de iki ayrı döneme dayanıyor. Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmaya göre vakalar mayıs başı ile 1 Haziran arasında yaklaşık 10 günde bir ikiye katlandı. Ağustosta BM Haber, DSÖ'ye dayanarak bu sürenin 20 güne uzadığını bildirdi. Bugün ise 1.000 yeni vakanın eklenmesi yaklaşık iki hafta sürüyor.
Sayımda üç ayrı kategori bulunuyor:
- Doğrulanmış vaka: Laboratuvar testiyle kesinleşen hastalar. ECDC'nin 14 Kasım verisi 11.376.
- Doğrulanmış vakalardaki ölüm: 5.568. Bu, hastaların yaklaşık yüzde 49'u demek.
- Şüpheli vaka: Test sonucu beklenen kişiler. Bakanlığın günlük tablolarında 14 Kasım itibarıyla 400 civarında görünüyor; bu kişiler toplamlara eklenmiyor ve kesinleşmeyebilir.
Africa CDC Genel Direktörü Jean Kaseya'nın Reuters'a verdiği ve Al Jazeera'nin aktardığı 11.200'ü aşkın vaka ve 5.500'ü aşkın ölüm rakamı da bu doğrulanmış sayıyla örtüşüyor. DSÖ ise temmuzda, gerçek vaka sayısının tespit edilenin en az iki ila dört katı olabileceği uyarısında bulunmuştu.

Sekiz eyalette vaka var, yükün çoğu Ituri'de
ECDC'ye göre virüs Kongo'nun 26 eyaletinden sekizinde görüldü: Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Tshopo, Haut-Uélé, Bas-Uélé, Güney Ubangi ve Kuzey Ubangi. DSÖ'nün eylül raporunda o tarihteki 7.890 vakanın 6.032'si Ituri'deydi. Kuzey Kivu ise yüzde 60'a yaklaşan ölüm oranıyla en ağır seyreden eyalet olarak öne çıkıyordu.
Komşu ülkelerde tablo daha sakin. Uganda'daki 20 vakalık küme temmuz sonunda kapandı. Kenya'da Kongo'dan gelen bir hastayla başlayan dokuz vakalık kümede iki kişi öldü. Son vaka 20 Ekim'de görüldü ve ECDC'ye göre 11 Kasım itibarıyla tüm temaslıların izlemi tamamlandı. Nijerya'daki tek hasta İsviçre'ye tahliye edildi ve 11 Kasım'da taburcu oldu.
Virüsün izlediği yol: telefon verisi haritayı önceden çizdi
Salgının ilk haftalarını inceleyen ve Oxford Üniversitesi'nin 16 Kasım'da duyurduğu çalışma Science dergisinde yayımlandı. Kongo Ulusal Biyomedikal Araştırma Enstitüsü (INRB) öncülüğündeki 50'yi aşkın bilim insanı, vaka kayıtlarını anonimleştirilmiş cep telefonu hareket verileriyle birleştirdi.
Sonuca göre virüsün yayılmasını belirleyen asıl etken nüfus büyüklüğü ya da coğrafi yakınlık değil, insanların gidip geldiği güzergâhlardı. Salgın merkezi Mongbwalu, Bunia ve Rwampara'dan çıkan yolculuk akışları, hangi sağlık bölgelerinde vaka görüleceğini neredeyse eksiksiz öngördü. Araştırmacılar, bu verinin bir sonraki salgında test ve tedavi merkezlerini virüsten önce doğru yere kurmaya yarayabileceğini belirtiyor.
Bundibugyo için onaylı aşı yok, ilk sonuçlar 2027'de
Bugün kullanılan Ebola aşısı Ervebo ve onaylı antikor tedavileri, Zaire türü Ebola virüsüne karşı geliştirildi. Bundibugyo için onaylanmış aşı ya da ilaç bulunmuyor. DSÖ'nün tedavi denemesine hasta alımı 2 Temmuz'da başladı.
Kongo'nun INRB öncülüğündeki Tumaini aşı denemesi 23 Ekim'de Bunia'da başladı. Denemede Ervebo'nun bu türe karşı kısmi koruma sağlayıp sağlamadığı, "halka aşılama" yöntemiyle, yani doğrulanmış hastaların temaslıları aşılanarak test ediliyor. DSÖ 5 Kasım'da denemeye Bundibugyo'ya özel iki aday eklenmesini önerdi: Oxford Üniversitesi ile Serum Institute of India'nın ChAdOx1 aşısı ve Moderna'nın mRNA-1469 aşısı. Kongo'nun ulusal onayına bağlı bu kolların ilk sonuçlarının 2027 başında gelmesi bekleniyor.
2,9 milyar dolarlık sözün 1,3 milyarı sahada
Kaseya'nın Reuters'a verdiği bilgiye göre bağışçılar 2,9 milyar dolar taahhüt etti, ancak bunun yalnız 1,3 milyar doları serbest bırakıldı. Kaseya, Kongo ile bağışçılar arasındaki koordinasyonu "ortak bir başarısızlık" olarak nitelendirdi. Ayrıca yeni vakaların yüzde 80'inden fazlasının takip edilen temaslı listelerinin dışından çıktığını söyledi.
Sitemizde 16 Kasım'da yayımlanan Kongo'da Ebola altı aydır durdurulamıyor haberinden bu yana tabloya şunlar eklendi: ECDC'nin güncellemesiyle vaka sayısı 11.376'ya, ölüm sayısı 5.568'e çıktı; salgının ilk yayılımını telefon verisiyle açıklayan Science çalışması yayımlandı. Bu yazının hazırlandığı 18 Kasım itibarıyla DSÖ'nün yeni bir resmi durum raporu açıklanmadı.
Kaynaklar: DSÖ, ECDC, Africa CDC, Reuters, AP, Al Jazeera, BM Haber, Science, Oxford Üniversitesi
ABD kızamıktan arınmış statüsünü resmen kaybetti
Kongo'da Ebola altı aydır durdurulamıyor
ABD 26 yıl sonra kızamıktan arınmış statüsünü kaybetti
Kongo'daki Ebola Salgınında Vaka Sayısı 11 Bine Yaklaştı: Virüs Kenya, Nijerya ve İngiltere'ye Ulaştı
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
Kirpik dökülmesi ve uzaması için yeni mucize : Vazelin!
Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın rafineri kapasitesinin yüzde 30'unu durdurdu
Manchester United 40 Yılın En Kötü Başlangıcında: Carrick'in Geleceği Bu Hafta Belli Olacak
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
Alman Ordusu Online Mağaza Açıyor: Vitrinde Tüfekli Oyuncak Ördek Var
İngiliz komedyen Russell Brand'e tecavüz ve cinsel saldırıdan 10,5 yıl hapis
Mercedes 2021'den Bu Yana İlk Kez Takımlar Şampiyonu: Brezilya'da Yağmurlu Yarışı Norris Kazandı
Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi
Çin'in Ticaret Fazlası 10 Ayda 1 Trilyon Doları Aştı
Charles Fırtınası Kapıda: İspanya ve Portekiz'de Kırmızı Alarm
Novaya Gazeta 33 yıl sonra kapandı