Macaristan'da ormana gömülü 19,5 milyon dolar nakit bulundu

Macaristan'ın varlık geri kazanım ofisi NVVH, Orbán dönemi eski kalkınma bakanı Miklós Seszták'ı kapsayan rüşvet soruşturmasında ormanlara gömülü ve binalarda saklı yaklaşık 19,5 milyon dolarlık nakit ele geçirildiğini açıkladı. Para 5,07 milyar forint, 2,66 milyon euro ve 1,26 milyon dolardan oluşuyor. Seszták suçlamaları reddediyor; avukatı paranın ona ait olmadığını söylüyor.

Macaristan'da Viktor Orbán döneminin eski kalkınma bakanı Miklós Seszták'ı da kapsayan rüşvet soruşturmasında, bir kısmı ormanlara gömülmüş, bir kısmı tarım binalarına ve depolara saklanmış yaklaşık 19,5 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Ulusal Varlık Geri Kazanım ve Koruma Ofisi (NVVH), 12-13 Kasım'daki aramaların sonucunu 13 Kasım Cuma akşamı geç saatte yayımladığı açıklamayla duyurdu. Seszták suçlamaları reddediyor; avukatı da paranın ona ait olmadığını söylüyor.

Bu yazının hazırlandığı 14 Kasım itibarıyla ele geçirilen paranın kime ait olduğu konusunda bir mahkeme kararı yok. Soruşturma sürüyor ve kimse hakkında hüküm kurulmuş değil.

Forint, euro ve dolar: 19,5 milyon doların dökümü

Uluslararası basında rakamlar 18 milyon ile 20 milyon dolar arasında değişti; farkın nedeni, paranın üç ayrı para biriminde bulunması ve her yayının farklı kurla dönüştürmesi. NVVH'nin Reuters'ın aktardığı açıklamasına göre bulunan nakit şöyle:

• 5.071.632.000 Macar forinti (yaklaşık 5,07 milyar forint; United24 Media'nın hesabıyla yaklaşık 15,3 milyon dolar)
• 2.658.350 euro (yaklaşık 2,9 milyon dolar)
• 1.257.100 ABD doları

Reuters toplamı "20 milyon dolara yakın", Hungarian Conservative "yaklaşık 19,5-20 milyon dolar" ve "6,5 milyar forinte yakın" olarak verdi. Yunan Proto Thema aynı miktarı yaklaşık 17,7 milyon euro olarak hesapladı; Al Jazeera'nın başlığında da "20 milyon dolara yakın" ifadesi yer aldı. Yani "18 milyon", "19,5 milyon" ve "20 milyon" rakamları aynı paranın farklı kurlarla ve yuvarlamalarla ifadesi; ortada ikinci bir para bulgusu yok.

Maliye Bakanı András Kármán'ın açıklamasına göre paranın sayımı, Devlet Hazinesi'nden 12 çalışanın beş banknot sayma makinesiyle yaptığı ve sekiz saat süren bir işlem gerektirdi. Para aynı akşam Devlet Hazinesi'ne yatırıldı.

Ormandan depoya: paranın bulunduğu yerler

Aramalar başkent Budapeşte ile Pest, Békés ve Nógrád illerinde yapıldı. NVVH, açıklamasında müfettişlerin "ormanlara gömülü büyük miktarda nakit" bulduğunu belirtti. Paranın bir bölümü tarım binalarında, depolarda ve bir konutta saklanmıştı; bir bölümü de kurumun ifadesiyle "ıssız bir yerdeki yüksek güvenlikli bir kasada" duruyordu. Açıklamada, paranın hangi kısmının hangi noktadan çıktığına dair ayrıntılı bir döküm yer almadı.

Seszták hangi ihaleler nedeniyle soruşturuluyor?

Seszták, 2014-2018 arasında Orbán hükümetinde ulusal kalkınma bakanlığı yaptı; Hristiyan Demokrat Halk Partisi (KDNP) milletvekili ve partinin başkan yardımcısı. Parlamento eylülde dokunulmazlığını kaldırdı ve Seszták o tarihten bu yana tutuklu.

Savcılık iddiasına göre Seszták ile eski devlet varlık yöneticisi Norbert Szivek, devlet otobüs işletmesi Volánbusz ile bağlantılı sözleşmeler üzerinden 11 milyar forintin (Hungarian Conservative'in dönüşümüyle yaklaşık 33 milyon dolar) üzerinde haksız kazanç elde etti. Telex'in haberine dayanan United24 Media'ya göre iddia, devlet kontrolündeki otobüs şirketlerinin 2015-2018 arasında 600'den fazla ikinci el otobüsü şişirilmiş fiyatlarla satın almasına dayanıyor. Ayrıca inşaat projelerinden komisyon alındığı yönünde ayrı iddialar da var. Aynı dosyada milyarder iş insanı Dániel Jellinek de eylülde gözaltına alınmış, 16 Ekim'den bu yana ev hapsinde bulunuyor.

Boş çıkan kasalar ve "9 milyar forint" iddiası

Bu haftaki bulgudan önce dosyanın en çok konuşulan ayrıntısı, Seszták'la bağlantılı bir binada bulunan iki kasaydı. Hungarian Conservative'e göre her biri 1,66 ton ağırlığındaki bu kasalar arandığında boştu. Macar haber sitesi 444'ün 28 Ekim'de aktardığına göre mahkeme, tutukluluğa ilişkin değerlendirmesinde Seszták'ın 9 milyar forint (yaklaşık 27 milyon dolar) nakdi bu kasalarda tuttuğunu ve parayı başka bir yere taşıttığını düşündü; serbest kalırsa henüz bulunmamış varlıkları gizleyebileceği riskini de gerçekçi buldu. HVG de aynı iddiayı aynı gün haberleştirdi.

Hungarian Conservative'e göre bu değerlendirme, başka bir şüphelinin ifadesine ve bir iz sürücü köpeğin verdiği tepkiye dayanıyor. Seszták böyle bir miktarı hiç tutmadığını, kasalarda yalnızca belgeler bulunduğunu söyledi. Avukatı, köpeğin tepkisinin delil sayılamayacağını savunan bir bilirkişi görüşünü öne sürdü; NVVH bu yorumu kabul etmedi. 444, NVVH'nin kasaların tipik olarak rehin dükkânları ve finans kuruluşlarınca kullanılan türden olduğunu açıkladığını da yazdı.

Bu yazının hazırlandığı saat itibarıyla, ormanlarda ve binalarda bulunan yaklaşık 6,5 milyar forintlik paranın kasalarda tutulduğu iddia edilen 9 milyar forintle bağlantılı olup olmadığını NVVH ya da savcılık resmî olarak açıklamadı.

Avukat: "Para Seszták'ın değil"

Seszták her türlü suçlamayı reddediyor. Reuters'a göre avukatı Gábor Papp, NVVH açıklamasıyla ilgili yorum talebine yanıt vermedi; ancak Telex'e yaptığı açıklamada ele geçirilen paranın Seszták'a ait olmadığını ve dosyada başka şüphelilerin de bulunduğunu söyledi.

Orbán'ın partisi Fidesz, cuma gecesi Facebook'ta yaptığı paylaşımda NVVH'nin yayımladığı görüntülerin "Miklós Seszták ile hiçbir ilgisi olmadığını" umduğunu yazdı; seçilmiş temsilcilerin yasaya uyması gerektiğini ve yeminini çiğneyenlerle kendisini özdeşleştiremeyeceğini belirtti. KDNP meclis grup başkanı Bence Rétvári ise Seszták'ın adını temizlerken milletvekilliğini bırakması gerektiğini söyledi, olayı "bireysel bir ceza davası" olarak niteledi ve Başbakan Péter Magyar'ı tüm sağ kesimi bir "suç örgütü" gibi göstermeye çalışmakla suçladı.

Magyar ise bulguyla ilgili paylaşımında, Fidesz ve Hristiyan Demokrat müttefiklerinin yönettiğini söylediği "mafyanın" sona erdiğini ilan etti.

Magyar hükümetinin Orbán dönemine açtığı dosyalar

Péter Magyar'ın Tisza partisi, nisan seçimlerinde Orbán'ın 16 yıllık iktidarına son verdi. Yeni hükümet, önceki dönemdeki yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma iddialarını soruşturma sözü verdi. Reuters'a göre "Araf Operasyonu" (Operation Purgatory) adı verilen bu kampanyayı, HVG'nin yayımladığı Median anketinde katılımcıların yüzde 70'i "çok önemli" buldu.

NVVH, Macaristan Parlamentosu'nun 29 Temmuz 2026'da kabul ettiği yasayla kuruldu ve büyük çaplı kamu yolsuzluğu dosyalarını üstlenmek üzere tasarlandı. Reuters'a göre Orbán hükümetinin iki eski bakanı ve eski merkez bankası başkanı György Matolcsy de ayrı yolsuzluk soruşturmaları kapsamında tutuklu; hepsi suçlamaları reddediyor. Fidesz kendi internet sitesinde Seszták'ı, eski bakan Balázs Hankó ve Orbán'ın kardeşi Áron Orbán ile birlikte "siyasi tutuklu" olarak listeliyor. Áron Orbán ayrı bir insan kaçakçılığı soruşturmasında gözaltına alınmıştı; Viktor Orbán bunu siyasi intikam olarak nitelendirdi. Orbán, Seszták dosyasındaki son gelişmeler hakkında henüz yorum yapmadı.

Siyaset bilimci Gábor Török, Reuters'a nakit görüntülerinin Fidesz açısından yıkıcı olabileceğini söyledi. Median'ın kasım anketine göre Fidesz'in desteği seçim öncesine göre yarı yarıya düşerek seçmenlerin yüzde 16'sına geriledi.

Kaynaklar: Reuters, NBC News, Telex, 444, HVG, Hungarian Conservative, United24 Media, Proto Thema, Al Jazeera