DOLAR 50,42 %0,06
EURO 55,47 %0,03
ALTIN 6.252 %0,20
GÜMÜŞ 77,59 %1,92
BIST 100 11.734 %0,91
PETROL $93,01 %0,62
BITCOIN $64.962 %1,18

Pizza Hut'ın kurucusu Dan Carney öldü

Ekonomi Selin Aksoy
Pizza Hut'ın kurucusu Dan Carney öldü
Pizza Hut'ı 1958'de kardeşi Frank ile Wichita'da kuran Dan Carney 95 yaşında hayatını kaybetti. Annelerinden ödünç alınan 600 dolarla açılan zincir bugün dünya genelinde yaklaşık 20 bin restorana ulaştı.

Dünyanın en büyük pizza zincirlerinden Pizza Hut'ı 1958'de kardeşi Frank ile birlikte kuran Dan Carney, 95 yaşında hayatını kaybetti. KSN'nin haberine göre Carney 13 Kasım Cuma günü öldü; ölümü 16 Kasım Pazartesi günü, 50 yıl boyunca yönetim kurulu başkanlığını yaptığı Cerebral Palsy Research Foundation (Serebral Palsi Araştırma Vakfı) doğruladı.

Kardeşler işe annelerinden ödünç aldıkları 600 dolarla Kansas eyaletinin Wichita kentinde başlamıştı. Zincir bugün dünya genelinde yaklaşık 20 bin restorana ulaşmış durumda.

Ölümü vakıf ve Wichita State duyurdu

Carney'nin ölümünü ilk duyuranlar, mezun olduğu Wichita State Üniversitesi ile uzun yıllar başında bulunduğu vakıf oldu. CNN de haberi bu iki kuruma dayandırdı. Üniversite Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, Carney'nin yetmiş yılı aşkın süre okula bağlı kaldığını ve cömertliğiyle çok sayıda öğrenciye fırsat yarattığını belirtti.

KWCH'nin aktardığına göre Carney, 1953'te o zamanki adıyla Wichita Üniversitesi'nden işletme diplomasıyla mezun oldu. Mezuniyetinden 51 yıl sonra aynı okulda MBA (işletme yüksek lisansı) derecesi aldı. Üniversitenin vakıf yönetim kurulunda başkanlık, mütevelli heyetinde üyelik yaptı.

KSN'ye göre Carney 1931'de Missouri eyaletinin Kansas City kentinde, 12 çocuklu bir ailede doğdu. Ailesi Wichita'ya yerleşti, babası bakkal işletiyordu. Geride eşi Gayla, beş çocuğu, üç üvey çocuğu, 15 torunu ve 22 torun çocuğu kaldı.

600 dolarlık borç ve sekiz harflik tabela

Dan ve Frank Carney, ilk şubeyi 1958'de Wichita'da, üniversite öğrencilerini hedefleyerek Bluff ve Kellogg caddelerinin köşesinde açtı. KWCH'nin arşiv fotoğrafı notuna göre açılış tarihi 15 Haziran 1958'di. Annelerinden aldıkları 600 dolar, ABD tüketici fiyatlarıyla kabaca hesaplandığında bugünün yaklaşık 6-7 bin dolarına denk geliyor.

Markanın adı da bu küçük bütçenin ürünü. Şirketin kendi anlattığı hikâyeye göre binanın tabelasında yalnızca sekiz harflik yer vardı. "Pizza" beş harfi kapladı, geriye kalan üç harf için de küçük binanın kulübeye benzemesinden yola çıkılarak "Hut" (kulübe) seçildi.

KSN'ye göre bir yıl içinde Wichita'daki şube sayısı beşe çıktı. İlk bayilik (franchise, markayı başka bir girişimcinin işlettiği şube) 1959'da Topeka'da açıldı. İlk restoranın binası daha sonra Wichita State kampüsüne taşındı ve bugün müze olarak kullanılıyor.

Pizza Hut zaman çizelgesi: 1958 Wichita'da ilk şube, 1959 Topeka'da ilk bayilik, 1977 PepsiCo'ya satış, 1995 merkezin Teksas'a taşınması, 1997 restoranların PepsiCo'dan ayrılması, 2020 Frank Carney'nin ölümü, 2025 sonunda 19.974 şube, 2026 Yum! Brands'in Pizza Hut'ı satması ve 13 Kasım 2026 Dan Carney'nin ölümü
Pizza Hut, Wichita'daki tek şubeden yaklaşık 20 bin restoranlık bir zincire dönüştü. Grafik: İlkeli Haber (AP, KSN, KWCH ve Restaurant Dive verileriyle)

PepsiCo'ya satıştan 20 bin restorana

Kardeşler 1977'de şirketi PepsiCo'ya sattı. KSN satış bedelini yaklaşık 310 milyon dolar olarak veriyor; diğer kaynaklarda bu rakam "300 milyon doların üzerinde" diye geçiyor. ABD enflasyonuyla kabaca güncellendiğinde bu tutar bugünün yaklaşık 1,6 milyar dolarına karşılık geliyor.

PepsiCo 1995'te Pizza Hut'ın merkezini Wichita'dan Teksas'a taşıdı. Gazlı içecek devi 1997'de restoran zincirlerini ayrı bir şirkete devretti; bu şirket 2002'de Yum! Brands adını aldı ve KFC ile Taco Bell'i de çatısı altında topladı.

AP'nin Yum! Brands verilerine dayanarak aktardığına göre Pizza Hut'ın 2025 sonunda dünya genelinde 19.974 şubesi vardı. Bu, 1958'den bu yana ortalama her hafta beş-altı yeni restoran açılması anlamına geliyor. Çin, satışların yaklaşık beşte biriyle zincirin ikinci büyük pazarı.

Pizza Hut artık Yum! Brands'te değil

Dan Carney'nin kurduğu marka, ölümünden birkaç ay önce sahip değiştirdi. Yum! Brands, Haziran 2026'da Pizza Hut'ı iki parça hâlinde toplam 2,7 milyar dolara satma kararını açıkladı. AP'ye göre ABD'deki şube satışlarının zayıflaması bu kararda etkili oldu; şirket şubat ayında ABD'de 250 şubeyi kapatacağını duyurmuştu.

  • Çin anakarası: Yum China Holdings'e yaklaşık 1,2 milyar dolara satıldı; işlem ağustosta tamamlandı.
  • Diğer ülkeler ve ABD: Özel sermaye şirketi LongRange Capital'e yaklaşık 1,5 milyar dolara geçti. Restaurant Dive'a göre satış eylül başında tamamlandı. Yum, Pizza Hut'ın performansına bağlı olarak 2030'a kadar 75 milyon dolar daha alabilecek.

Böylece kardeşlerin 1977'de PepsiCo'ya sattığı zincirin Çin dışındaki kısmı, enflasyon hesaba katıldığında kabaca benzer bir bedelle yeniden el değiştirmiş oldu.

Frank Carney 2020'de ölmüştü

Pizza Hut'ın diğer kurucusu Frank Carney, 2 Aralık 2020'de 82 yaşında hayatını kaybetmişti. AP'nin o dönemki haberine göre Frank, Covid-19'u atlattıktan sonra zatürre nedeniyle öldü. Frank, Pizza Hut'tan ayrıldıktan sonra 1990'larda rakip zincir Papa John's'un bayisi olmuştu.

Dan Carney ise satıştan sonra Wichita'da kaldı ve zamanının önemli bölümünü üniversiteye ve serebral palsili bireylerle çalışan vakfa ayırdı. Ailesinin açıkladığı programa göre 23 Kasım akşamı bir anma duası, ertesi gün de cenaze töreni düzenlenecek.

Kaynaklar: AP, CNN, KSN, KWCH, Restaurant Dive, Wichita State Üniversitesi

Paylaş: WhatsApp X Facebook