Van Gogh'un kestane ağaçları 190,4 milyon dolara satıldı
- Çekiç 165 milyon dolarda indi, primlerle tutar 190,4 milyon doları buldu.
- Tablo, Van Gogh'un ölümünden iki ay önce, Mayıs 1890'da Auvers-sur-Oise'da yapıldı.
- Eser en son 1964'te New York'taki Guggenheim Müzesi'nde sergilenmişti.
- Satıştan bir gün önce, Nazi dönemine uzanan sahiplik itirazında uzlaşma sağlandı.
Sotheby's New York'taki salonda pey verenlerden biri, New York'un köklü sanat galerilerinden Acquavella Galleries'in başındaki William Acquavella'ydı. The Art Newspaper ve The Art Insider'ın haberlerine göre yaklaşık beş dakika süren artırmanın sonunda tablo ona kaldı. Acquavella'nın eseri kendi galerisi için mi yoksa bir müşterisi adına mı aldığı, bu yazının hazırlandığı 20 Kasım itibarıyla açıklanmadı.
Açık artırmayı yöneten Oliver Barker'ın çekici 165 milyon dolarda indi. Alıcı primiyle birlikte ödenecek tutar 190,4 milyon dolar oldu. Sotheby's eser için satış öncesinde yaklaşık 180 milyon dolarlık (primlerle yaklaşık 207 milyon dolar) bir tahmin açıklamış ve tablonun satılacağına garanti vermişti. Yani çekiç fiyatı tahminin altında kaldı, ancak bu rakam bile ressamın önceki rekorunu rahatça geride bıraktı.
Van Gogh rekoru yüzde 60'ın üzerinde arttı
Van Gogh'un açık artırmadaki önceki rekoru, Kasım 2022'de Christie's New York'ta Microsoft'un kurucu ortaklarından Paul Allen'ın koleksiyonundan satılan "Verger avec cyprès" (Servili meyve bahçesi) tablosuna aitti. O eser 117,2 milyon dolara alıcı bulmuştu. Yeni rekor, eskisinden yaklaşık yüzde 62 daha yüksek (bu bizim hesabımız).
Ressamın adı uzun yıllar boyunca "Dr. Gachet'nin portresi" ile anılmıştı. Bu tablo Mayıs 1990'da Christie's New York'ta 82,5 milyon dolara satılmış ve o dönem dünyanın açık artırmada satılan en pahalı tablosu olmuştu. Yeni satış bu rakamın yaklaşık 2,3 katı; ancak 1990'daki tutar enflasyona göre düzeltildiğinde 200 milyon doların üzerine çıkıyor, bu nedenle karşılaştırma nominal fiyatlar üzerinden yapılıyor.

Sotheby's tarihinde ikinci, dünyada dördüncü sırada
190,4 milyon dolar, Van Gogh için açık ara bir zirve olsa da Sotheby's'in kendi rekoru değil. The Art Newspaper'a göre tablo, Sotheby's'te bugüne kadar satılan en değerli ikinci eser oldu. Birinci sırada, Kasım 2025'te yine Sotheby's New York'ta 236,4 milyon dolara satılan Gustav Klimt'in "Elisabeth Lederer'in portresi" bulunuyor.
Aynı kaynağa göre kestane ağaçları, açık artırmada satılan en pahalı dördüncü tablo konumuna yükseldi. Listenin başında 2017'de Christie's'te 450,3 milyon dolara satılan ve Leonardo da Vinci'ye atfedilen "Salvator Mundi" var. Klimt'in portresinin ardından üçüncü sırada, 2022'de 195 milyon dolara alıcı bulan Andy Warhol'un "Shot Sage Blue Marilyn" eseri yer alıyor. Van Gogh, Warhol'un yalnızca 4,6 milyon dolar gerisinde kaldı.
Auvers'teki son baharın tablosu
Van Gogh, Mayıs 1890'da Saint-Rémy-de-Provence'taki akıl hastanesinden ayrılıp Paris'in kuzeyindeki Auvers-sur-Oise köyüne yerleşti. "Châtaigniers en fleurs" (Çiçek açmış kestane ağaçları) bu ilk haftalarda yapıldı; ressam 29 Temmuz 1890'da, yani tablodan yaklaşık iki ay sonra hayatını kaybetti. The Art Newspaper'da eserin hikâyesini anlatan Van Gogh uzmanı Martin Bailey, ressamın 25 Mayıs'ta kardeşi Theo'ya "kestane ağaçları üzerine bir etüdü" yeni bitirdiğini yazdığını aktarıyor.
Tabloda Auvers'teki istasyon caddesi boyunca uzanan çiçekli kestane ağaçları, koyu mavi bir gökyüzünün önünde görülüyor. Ağaçların altında Japon tarzı şemsiyeler taşıyan üç kadın, solda ise mavi giysili, hasır şapkalı bir figür var. Bailey'ye göre bu figürün ressamın kendisini çağrıştırdığı düşünülüyor. Bailey, tabloyu hastaneden çıktıktan sonra Van Gogh'un hissetmiş olması gereken iyimserliği yansıtan, coşkulu renklere sahip bir eser olarak tanımlıyor. Aynı ay yapılan ve kestane dallarını konu alan bir natürmort bugün Zürih'teki Kunsthaus'ta, Bührle Koleksiyonu'nun parçası olarak sergileniyor.

Berlin'den Buenos Aires'e uzanan sahiplik zinciri
Van Gogh'un ölümünden sonra tablo kardeşi Theo'ya, ardından Theo'nun eşi Johanna van Gogh-Bonger'e geçti. The Art Newspaper'ın aktardığı sahiplik geçmişine göre eser 1905'te bir satıcı aracılığıyla satıldı, 1909'da ise Berlinli yayıncı ve S. Fischer Verlag'ın kurucusu Samuel Fischer'in koleksiyonuna girdi. 1934'te Fischer'in kızı Brigitte'ye geçen tablo, 1936'da Paris'te Henriette ve Marcel Kapferer çiftine satıldı.
Eser, 1945'te Hollywood'un şarkı yazarı ve yapımcısı George "Buddy" DeSylva'nın, daha sonra New Yorklu koleksiyoner Harriet Harris-Jonas'ın eline geçti. 1975'te Arjantin'in en büyük şeker üreticisinin eski başkanı Carlos Pedro Blaquier ile eşi Nelly Arrieta de Blaquier tarafından satın alındı. Tablo yaklaşık yarım asır Buenos Aires'teki bu koleksiyonda kaldı ve en son 1964'te New York'taki Solomon R. Guggenheim Müzesi'nde, Van Gogh ve dışavurumculuk üzerine bir sergide halka gösterilmişti. Satıştan önce ekim ayında Taipei ve Hong Kong'da, kasımda da New York'ta kısa süreli önizlemelerde sergilendi.
Fischer ailesinin itirazı son anda çözüldü
Satışın önündeki en büyük soru işareti, 1936'daki el değiştirmeydi. Fischer ailesinin mirasçılarını temsil eden avukat Gunnar Schnabel, Sotheby's'in iade biriminden, satışın dönemin piyasa değeriyle yapıldığını ve ailenin Naziler iktidara gelmeseydi de tabloyu satacağını kanıtlamasını istedi. Mirasçılara göre ailenin yayınevi Nazi yönetimi altında mali kayba uğramış, tablo bu baskı altında elden çıkarılmıştı.
Sotheby's başlangıçta zorlama satışa dair bir kanıt görmediğini açıkladı. Ancak satıştan bir gün önce, 17 Kasım'da, Blaquier-Arrieta ailesi ile Fischer mirasçıları arasında "karşılıklı olarak tatmin edici" bir uzlaşmaya varıldığını duyurdu. Açıklamada Fischer ailesinin Holokost sırasında yaşadığı acılara da atıf yapıldı. Anlaşmanın şartları kamuoyuyla paylaşılmadı.
Koleksiyonun geri kalanı beklentinin altında kaldı
Van Gogh, Blaquier çiftinin beş çocuğunun satışa çıkardığı 12 eserlik koleksiyonun en değerli parçasıydı. New York saatiyle 18 Kasım akşamı 18.00'de (TSİ 19 Kasım 02.00) başlaması planlanan bu özel satış, toplam 450 milyon dolar civarında bir tahminle açılmıştı. The Art Newspaper'a göre koleksiyon primlerle 412 milyon dolar getirdi; 12 eserden altısında çekiç, en düşük tahminin altında indi.
Koleksiyondaki ikinci büyük beklenti olan Paul Cézanne'ın "Arlequin" tablosu, 120 milyon dolarlık tahmine karşın primlerle 111 milyon dolara satıldı. Aynı akşam ardından yapılan Modern Sanat satışıyla birlikte Sotheby's'in iki satıştan elde ettiği toplam tutar, primler dahil 777,8 milyon dolar oldu.
Kaynaklar: The Art Newspaper, The Art Insider, Ynetnews, Finestre sull'Arte, Galerie, Wikipedia
RAYE 11 adayla 2027 Grammy'nin zirvesinde
Eurovision Asya'nın ilk şampiyonu Filipinli Carmelle oldu
Latin Grammy 2026'da Yılın Albümü Rosalía'nın LUX'u
2026 Booker Ödülü 81 yaşındaki bilimkurgu yazarı M. John Harrison'ın
Ölmek isteyip ölemeyen adam: Osamu Dazai
Gurbetteki sanatçılardan Almanya’ya isyan!
Latin Grammy 2026'da Yılın Albümü Rosalía'nın LUX'u
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
İngiliz komedyen Russell Brand'e tecavüz ve cinsel saldırıdan 10,5 yıl hapis
Alman Ordusu Online Mağaza Açıyor: Vitrinde Tüfekli Oyuncak Ördek Var
Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın rafineri kapasitesinin yüzde 30'unu durdurdu
Manchester United 40 Yılın En Kötü Başlangıcında: Carrick'in Geleceği Bu Hafta Belli Olacak
ABD 26 yıl sonra kızamıktan arınmış statüsünü kaybetti
Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi
Mercedes 2021'den Bu Yana İlk Kez Takımlar Şampiyonu: Brezilya'da Yağmurlu Yarışı Norris Kazandı
Çin'in Ticaret Fazlası 10 Ayda 1 Trilyon Doları Aştı