Husi saldırısı Riyad'ın en yüksek kulesine hasar verdi

Gündem Burak Yıldırım
Husi saldırısı Riyad'ın en yüksek kulesine hasar verdi
Yemen'deki Husilerin Riyad'a yönelik saldırısında, Suudi varlık fonu PIF'in finans bölgesindeki genel merkezi olan kentin en yüksek binası hasar gördü. Yaralanan olmadı. Suudi Arabistan egemenliğini savunma hakkını saklı tuttuğunu açıkladı.
30 SANİYEDE ÖZET
  • Patlama 19 Kasım sabahı 04.45 sularında duyuldu; bir gün önce Husiler finans merkezine seyir füzesi attıklarını açıklamıştı.
  • AFP'ye konuşan tanıklara göre yedi-sekiz katın camları patladı, çevredeki binalar da etkilendi.
  • Aynı finans bölgesindeki Aramco Kulesi 11 gün önce benzer bir saldırıda hasar görmüştü.
  • Reuters'a göre Suudi yetkililer Yemen'deki kampanyanın altı ay daha sürebileceğini müttefiklerine iletti.

Riyad'ın kuzeyindeki Kral Abdullah Finans Bölgesi'nde (KAFD) yaşayanlar, 19 Kasım Perşembe sabahı cep telefonlarına gelen olası hava tehdidi uyarısıyla uyandı. Kısa süre sonra, yerel saatle 04.45 sularında (Riyad ile Türkiye aynı saat diliminde) güçlü bir patlama duyuldu. The National'a konuşan bir bölge sakini bunu, eylülde Riyad'a geldiğinden beri duyduğu "en yüksek patlama" diye anlattı. Gün ağardığında hasarın adresi belli oldu: Suudi Arabistan'ın varlık fonu Kamu Yatırım Fonu'nun (PIF) genel merkezi olan, yaklaşık 385 metrelik PIF Kulesi.

Suudi Sivil Savunma sözcüsü, saldırının kulenin birkaç katına ve yakındaki binalara zarar verdiğini, yaralanan olmadığını açıkladı. AFP'ye konuşan tanıklar camların yedi-sekiz katta patladığını, çevredeki bazıları konut olan binalarda da camların kırıldığını söyledi. Reuters'ın aktardığı tanıklara göre finans bölgesinin girişleri kapatıldı, bölgedeki insanlar tahliye edildi. AFP'ye göre kuledeki çalışanların büyük kısmı eylül başından beri uzaktan çalışıyor; saldırı da mesai saatinden çok önce gerçekleşti.

Kulenin sahibi PIF, 900 milyar dolardan fazla varlık yöneten ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın ekonomiyi petrolden uzaklaştırma planının merkezinde duran kurum. Aynı bölgede Suudi borsası ve Goldman Sachs gibi uluslararası şirketlerin ofisleri de bulunuyor.

Kuleyi füze mi vurdu, enkaz mı?

Hasarın nasıl oluştuğu konusunda iki farklı anlatı var. Suudi öncülüğündeki koalisyon, ilk değerlendirmenin hasara düşen enkazın yol açtığını gösterdiğini açıkladı; koalisyon sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki ise X'te hasar tespitinin sürdüğünü yazdı ve füzenin önlenip önlenmediğini belirtmedi. Reuters'ın konuya yakın üç kaynağı ise bir Husi füzesinin kuleye doğrudan isabet ettiğini söyledi. Bu yazının hazırlandığı 20 Kasım öğlesi itibarıyla hangi anlatının doğru olduğu resmî olarak netleşmiş değil.

Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, bir gün önce, 18 Kasım Çarşamba günü yaptığı açıklamada Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı ve Riyad'daki finans merkezini "çok sayıda seyir füzesiyle" hedef aldıklarını, ayrıca Cizan'da ve Hamis Muşeyt hava üssünde "hassas noktalara" saldırdıklarını duyurdu. Shafaq News'in aktardığı açıklamada bu saldırılar, Suudi Arabistan'ın Yemen'deki sivil hedefleri vurmasına yanıt olarak sunuldu. Iran International'ın Reuters'a dayanarak aktardığına göre Husiler, perşembe sabahki isabet için ayrıca bir açıklama yapmadı.

1-20 Kasım 2026 arasında Riyad'daki Aramco ve PIF kulelerine, Doğu-Batı boru hattına yönelik saldırılar ile Husi açıklamalarını gösteren zaman çizelgesi
Kasım ayında Riyad ve Suudi enerji altyapısına yönelik başlıca olaylar. Husi iddiaları bağımsız olarak doğrulanmadı. Grafik: İlkeli Haber (Reuters, AFP, Al Jazeera, SPA, Shafaq News ve The National verileriyle)

On bir gün içinde aynı bölgeye ikinci darbe

PIF Kulesi, finans bölgesinde kasımda hasar gören ilk bina değil. 8 Kasım Pazar sabahı Riyad'daki Aramco Kulesi'nin birkaç katında camlar patladı. Suudi Enerji Bakanlığı olayı "girişim" olarak nitelendirdi, binanın önlenen füzelerden düşen parçalarla zarar gördüğünü ve kimsenin yaralanmadığını açıkladı. Husiler ise aynı gün dört ayrı operasyon düzenlediklerini, hedefleri arasında finans merkezinin, Riyad havalimanının ve Abkaik'teki Aramco tesislerinin bulunduğunu öne sürdü.

Saldırılar Riyad'daki gündelik hayatı da doğrudan etkiliyor. Arab News'e göre başkentteki okullar 11 Ekim'den beri uzaktan eğitimdeydi ve 8 Kasım'da, yani Aramco Kulesi'nin hasar gördüğü sabah, yüz yüze eğitime döndü. AFP'nin gördüğü bir veli mesajına göre ertesi akşam okulların "süren ihtiyati önlemler" gerekçesiyle 10 Kasım'dan itibaren yeniden çevrim içi derse geçeceği bildirildi; mesajda bu uygulamanın ne kadar süreceği belirtilmedi. Ekim ayındaki havalimanı saldırılarında ise Suudi makamlara göre dört günde 18 kişi hayatını kaybetmişti (Al Jazeera); başka bir Reuters haberinde bu sayı 14 olarak geçiyor.

9 Kasım'da ülkenin en kritik enerji hatlarından biri hedef alındı. Suudi Basın Ajansı'nın (SPA) Enerji Bakanlığı yetkilisine dayandırdığı habere göre Doğu-Batı boru hattı Medine bölgesinde vuruldu, çıkan "sınırlı yangın" söndürüldü ve akış etkilenmedi. Suudi makamlar bu saldırının kimden geldiğini açıklamadı; eylüldeki boru hattı saldırılarını ise Irak'tan fırlatılan İHA'lara bağlamışlardı. Husiler 12 Kasım'da hattın bir pompa istasyonunu, Yanbu'daki bir petrol tesisini ve Riyad'da bir Aramco binasını vurduklarını iddia etti; Suudi tarafı bu iddiaya hemen yanıt vermedi.

Hürmüz daralınca boru hattı neden hedefe dönüştü?

Doğu-Batı boru hattının önemi, bölgedeki daha büyük savaştan geliyor. ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da İran'a düzenlediği saldırılarla başlayan savaş nedeniyle, Al Jazeera'ya göre Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler hâlâ ciddi biçimde kısıtlı. Boğazdaki tanker ve mayın riskini daha önce ayrıntılı olarak aktarmıştık. Suudi Arabistan, Hürmüz'ü atlayabilmek için günde yaklaşık 4 milyon varil ham petrolü yaklaşık 1.200 kilometrelik bu hatla Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya taşıyor. Al Jazeera'ya göre bu miktar dünya arzının kabaca yüzde 4'üne denk geliyor. Hattın uzunluğu, kuş uçuşu İstanbul ile Van arasındaki mesafeye yakın (bu bizim hesabımız).

Husiler Suudi Arabistan'a neden yeniden saldırıyor?

Husiler ile Suudi Arabistan arasında 2022'de sağlanan ateşkesin ardından görece sakin geçen dönem bu yaz sona erdi. 13 Temmuz'da San'a Havalimanı'na, İran'dan gelen bir uçağın inişini engellemeye yönelik bir hava saldırısı düzenlendi. Yemen'in uluslararası alanda tanınan hükümeti saldırıyı üstlendi, Husiler ise Suudi Arabistan'ı sorumlu tuttu ve Abha Havalimanı'na füze attı. Husiler 20 Temmuz'da "kuşatmaya karşı kuşatma" formülüyle Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan etti.

Grubun açıklamalarındaki talepler o günden beri büyük ölçüde aynı. 8 Kasım'daki açıklamada Husiler saldırıları Suudi Arabistan'ın Yemen'e yönelik "saldırganlığına" misilleme olarak tanımladı; operasyonların bu "saldırganlık" sona erene ve Yemen'e uygulanan abluka kaldırılana kadar süreceğini, "kuşatmaya karşı kuşatma, tırmanmaya karşı tırmanma" denklemini koruduklarını söyledi. Husiler daha geniş çerçevede eylemlerini İran'a, Lübnan'daki Hizbullah'a ve Filistinlilere destek olarak da sunuyor.

Riyad egemenliğini savunma hakkını vurguladı

Suudi Dışişleri Bakanlığı saldırıyı kınadı ve krallığın "egemenliğini savunmak için gerekli tüm önlemleri alma konusundaki tam ve meşru hakkını" teyit ettiğini açıkladı. Bakanlık, ulusal varlıkları ve vatandaşlarla ülkede yaşayanların güvenliğini koruyacaklarını belirterek uluslararası toplumu BM Güvenlik Konseyi kararlarını uygulamaya çağırdı. Sivil Savunma sözcüsü ise sivil altyapıya yönelik saldırının uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini söyledi.

Koalisyon aynı gün güney bölgesine fırlatılan dört balistik füzeyi düşürdüğünü ve Yemen'in Saada vilayetinde, Riyad'a yönelik saldırılarda kullanıldığını söylediği bir füze rampasını imha ettiğini duyurdu. Husilerin kontrolündeki Saba ajansı ise San'a'ya Suudi hava saldırıları düzenlendiğini bildirdi. 20 Kasım'da koalisyon, güneye atılan bir balistik füzenin daha önlendiğini ve saldırıların "azalma belirtisi göstermediğini" açıkladı.

Diplomatik cephede Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Riyad'da ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper'ı kabul etti. Katar ve Ürdün saldırıyı kınadı, Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi BM Güvenlik Konseyi'ne Husileri sorumlu tutma çağrısı yaptı. Pakistan da saldırıyı Suudi egemenliğinin ihlali olarak nitelendirdi.

Riyad müzakereden önce sahada ilerleme istiyor

Iran International'ın aktardığı Reuters haberine göre Suudi yetkililer müttefiklerine Yemen'deki kampanyanın altı ay daha sürebileceğini söyledi; Riyad, Husilerle masaya oturmadan önce hükümete bağlı güçlerin sahada yeniden toprak kazanmasını istiyor. Reuters'ın başka bir haberinde bu sürecin 2027'ye uzanabileceği belirtiliyor. Bu arada sahadaki tablo da değişiyor: The National'a göre hükümete yakın Güney Silahlı Kuvvetleri, Babülmendep Boğazı'na bakan bir bölgeden çekildiğini açıkladı.

Çatışmanın insani bedeli Yemen'de giderek ağırlaşıyor. Al Jazeera'nın aktardığı Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre ağustosta başlayan tırmanışta 16 Kasım itibarıyla 2.260 kişi öldü, 10.519 kişi yaralandı. UNICEF'e göre yeniden başlayan çatışmalar nedeniyle 330 binden fazla kişi yerinden edildi.

Kapak fotoğrafı: Kral Abdullah Finans Bölgesi'nin kuzeydoğudan görünümü; ortadaki en yüksek yapı, 2015'te inşaatı sürerken PIF Kulesi. B.alotaby / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Kaynaklar: Reuters, AFP, Al Jazeera, The National, Iran International, Shafaq News, Arab News, Gulf News, Suudi Basın Ajansı (SPA), Saba, Siasat

Paylaş: WhatsApp X Facebook
En Son Haberler
FIFA başkanlık seçiminde Infantino'ya iki rakip çıktı FIFA başkanlık seçiminde Infantino'ya iki rakip çıktı Van Gogh'un kestane ağaçları 190,4 milyon dolara satıldı Van Gogh'un kestane ağaçları 190,4 milyon dolara satıldı Trump İran'a yeni saldırı kararını yeni yıla bıraktı Trump İran'a yeni saldırı kararını yeni yıla bıraktı Musk artık "MAGA değilim" diyor Musk artık "MAGA değilim" diyor Trump eylülde 265 bin dolara kadar Nvidia aldı Trump eylülde 265 bin dolara kadar Nvidia aldı Tüm haberler ›