Hasina dönmeden Bangladeş'te şiddet tırmandı

Gündem Burak Yıldırım
Hasina dönmeden Bangladeş'te şiddet tırmandı
Bangladeş'te devrik Başbakan Şeyh Hasina'nın aralıkta dönme planı öncesi kundaklama ve el yapımı bomba saldırıları yayıldı, Muhammed Yunus'un Çittagong'daki evi ateşe verildi. Hükümet yedi ile sınır muhafızı gönderdi, Başbakan Tarık Rahman şiddetten yasaklı Avami Lig'i sorumlu tuttu.

Bangladeş'te devrik Başbakan Şeyh Hasina'nın aralıkta ülkeye döneceğini açıklamasının ardından kundaklama ve el yapımı bomba saldırıları yayılıyor. 18 Kasım gecesi Nobel ödüllü eski geçici hükümet lideri Muhammed Yunus'un Çittagong'daki aile evi ateşe verildi. Hükümet yedi ile paramiliter sınır muhafızı gönderdi; Başbakan Tarık Rahman şiddetten Hasina'nın yasaklı partisi Avami Lig'i sorumlu tuttu.

Yunus'un aile evinde depo odası ateşe verildi

Al Jazeera'nın aktardığına göre yangın çarşamba gece yarısından kısa süre önce, Türkiye saatiyle akşam 21.00 sularında çıktı. Ev, başkent Dakka'nın yaklaşık 300 kilometre güneydoğusundaki liman kenti Çittagong'da bulunuyor.

Çittagong Emniyeti sözcüsü Aminur Rashid, evin doğu tarafındaki depo olarak kullanılan bölümün "suçlular tarafından" ateşe verildiğini söyledi. Devriye ekibi yangını fark edip kısa sürede söndürdü. Yaralanan olmadı. Faillerin kim olduğu henüz belirlenmedi; soruşturma sürüyor.

Yunus, Hasina'nın Ağustos 2024'te ülkeden ayrılmasının ardından yaklaşık 18 ay geçici hükümetin başında kalmıştı. Kurucusu olduğu mikrokredi kuruluşu Grameen Bank da saldırıların hedefinde. Banka, son birkaç günde 22 şubesinin kundaklandığını açıkladı. Hindistan merkezli The Federal ise 10 Kasım'dan bu yana en az 37 şubenin ateşe verildiğini ya da kundaklama girişimine uğradığını yazdı.

Kundaklama ve bombalar en az 28 ile yayıldı

The Federal'in polis kayıtlarına dayandırdığı habere göre son 10 günde en az 28 ilde onlarca el yapımı bomba patladı, çok sayıda araç yakıldı. 17 Kasım'da Kültür Bakanı Nitai Roy Chowdhury'nin Dakka'daki evinin önünde bir bomba infilak etti. 18 Kasım'da Pirojpur'da iki otobüs ateşe verildi ve bir otobüs şirketi çalışanı hayatını kaybetti.

Can kaybına ilişkin resmi bir toplam açıklanmadı. Hint haber ajansı ANI, son üç günde Faridpur, Pirojpur ve Narail'de en az dört kişinin öldüğünü bildirdi. Al Jazeera'ya göre Hasina'nın memleketi Gopalganj'daki çatışmalarda iktidardaki Bangladeş Milliyetçi Partisi'nden (BNP) iki kişi öldü; aynı bölgede bir karakol ve bir milletvekilinin evi ateşe verildi.

Avami Lig, Hasina'ya verilen idam cezasının yıl dönümü nedeniyle 19 Kasım için sosyal medyadan ülke çapında "kapanma" çağrısı yapmıştı. AFP'ye konuşan görgü tanıkları, sopalı parti taraftarlarının Dakka-Gopalganj otoyolunun bazı bölümlerinde yürüyüş yapıp trafiği kestiğini anlattı. Dakka Emniyeti, çarşambadan bu yana partiyle bağlantılı 107 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Gözaltına alınanlar arasında eski Eğitim Bakanı Nurul Islam Nahid de var.

Ağustos 2024'te Şeyh Hasina'nın Hindistan'a gitmesinden Kasım 2026'daki kundaklama dalgasına kadar Bangladeş'teki dokuz önemli gelişmeyi gösteren zaman çizelgesi
Hasina'nın ülkeden ayrılmasından bugünkü gerginliğe uzanan süreç. Grafik: İlkeli Haber (Al Jazeera, AFP, Reuters, The Federal verileriyle)

Sınır muhafızlarından 96 takım sahaya indi

Sınır muhafız birliği BGB, perşembe günü yaptığı açıklamada 96 takımı Dakka, Çittagong, Narayanganj, Gazipur, Gopalganj, Mymensingh ve Faridpur'a konuşlandırdığını, beş takımın da yedekte beklediğini bildirdi. ANI'nin aktardığı il bazındaki dağılımda en kalabalık birlik 27 takımla Gopalganj'da.

The Federal'in ulaştığı 16 Kasım tarihli İçişleri Bakanlığı genelgesi ise sekiz maddelik bir güvenlik planı içeriyor. Belge 64 ilin valilerine ve emniyet müdürlerine gönderildi. Planda BGB'nin 10 Kasım'dan itibaren büyük kentlere, 20 Kasım'dan itibaren de tüm illere yayılması, Avami Lig faaliyetlerinin izlenmesi ve sanayi bölgeleriyle üniversitelerde güvenliğin artırılması yer alıyor. Genelgeye göre ordunun sahaya indirilmesi konusunda karar alınmadı.

Başbakan Tarık Rahman, ANI'nin Daily Star'dan aktardığına göre perşembe günü Lalmonirhat'taki mitinginde "Artık yeter" dedi ve "teröristlere, kundakçılara ve katillere" açık bir yanıt verilmesi gerektiğini söyledi. Rahman, sınırın öte yanına kaçan bir grubun ülkeye karşı komplo kurduğunu öne sürdü. Avami Lig'in bu suçlamalara yanıtı haberlerde yer almadı.

Hasina aralıkta dönmek istiyor, Dakka pasaport vermiyor

79 yaşındaki Hasina, 15 yıllık iktidarı öğrenci öncülüğündeki ayaklanmayla sona erdikten sonra 5 Ağustos 2024'te Hindistan'a gitti. Uluslararası Suçlar Mahkemesi, Kasım 2025'te 2024 protestolarının bastırılması nedeniyle insanlığa karşı suçlardan onu gıyabında idama mahkûm etti. Hasina yargılamayı tanımadığını açıklamıştı. Partisi Avami Lig yasaklı durumda.

Hasina, Temmuz 2026'da Reuters'a verdiği telefon röportajında parti yöneticileriyle birlikte aralık ayı civarında dönüp mahkemeye teslim olmayı planladığını söyledi. Bu yazının hazırlandığı 19 Kasım itibarıyla kesin bir dönüş tarihi açıklanmadı. The Federal'e göre Hasina adına bir Londra hukuk bürosu yeni pasaport ve kimlik kartı için başvurdu. Al Jazeera, hükümetin bu talebi reddettiğini yazdı. Dakka, Hasina'nın yalnızca Hindistan ile imzalanan suçluların iadesi anlaşması yoluyla getirilmesini istiyor.

BBC Bangla, Hindistan'ın dönüş için şartlar ileri sürdüğünü haber verdi. bdnews24'e göre bu şartlar Hasina'yı ordunun teslim alması ve idam kararına itiraz ile yeniden yargılama güvencesiydi. Başbakanın enformasyon danışmanı Zahed Ur Rahman ise 17 Kasım'da, ne Hindistan'ın ne de başka bir ülkenin bu konuda şart koyabileceğini söyledi ve böyle bir şey beklemediğini ekledi. Rahman, resmi olarak iletilmemiş iddialara yanıt vermeyeceğini, olası bir yargılamanın Bangladeş yasalarına göre yürütüleceğini belirtti.

Ülke, Şubat 2026 seçimlerinden bu yana BNP iktidarında. Seçimi büyük farkla kazanan parti lideri Tarık Rahman, 17 Şubat'ta başbakan olarak yemin etmişti.

Kaynaklar: Al Jazeera, AFP, Reuters, ANI, The Daily Star, The Federal, bdnews24, BBC Bangla

Paylaş: WhatsApp X Facebook
En Son Haberler
Portekiz, Ronaldo için veda maçı düşünüyor Portekiz, Ronaldo için veda maçı düşünüyor 151 robot dans etti, Guinness rekoru kırıldı 151 robot dans etti, Guinness rekoru kırıldı Arda Güler 2032'ye kadar Real Madrid'de Arda Güler 2032'ye kadar Real Madrid'de Avrupa Komisyonu yapay zekâ saldırısına uğradı Avrupa Komisyonu yapay zekâ saldırısına uğradı Taylor Swift CMA'ya döndü, gece Langley'nindi Taylor Swift CMA'ya döndü, gece Langley'nindi Tüm haberler ›