Kartellerin "babası" Félix Gallardo öldü
Meksika'da 1980'lerin uyuşturucu ticaretine yön veren Guadalajara Karteli'nin kurucularından Miguel Ángel Félix Gallardo, 80 yaşında öldü. Jalisco eyaleti Güvenlik Bakanlığı'nın açıklamasına göre Félix Gallardo, cezaevinden kaldırıldığı hastanede 15 Kasım Pazar günü çoklu organ yetmezliği sonucu hayatını kaybetti. 1989'dan bu yana tutuklu olan Félix Gallardo, 1985'te ABD Uyuşturucuyla Mücadele İdaresi (DEA) ajanı Enrique "Kiki" Camarena'nın öldürülmesi davasında da mahkûm edilmişti.
Ölüm Meksika'da pazar akşamı duyuruldu; haber Türkiye saatiyle pazartesiye geçen gece uluslararası ajanslara ve yayın kuruluşlarına yansıdı.
Puente Grande'den yoğun bakıma: son üç gün
Meksika haber kanalı N+'ın aktardığı cezaevi yönetimi bilgilerine göre Félix Gallardo, Jalisco'daki Puente Grande cezaevi kompleksinden 13 Kasım'da acil durumla çıkarıldı. Cezaevi doktorları kandaki oksijen düzeyinin düştüğünü, bilincinin bulanıklaştığını ve yönelim kaybı yaşadığını tespit etti; ilk değerlendirmede ilaç fazlalığından şüphelenildi. 15 cezaevi polisinin gözetiminde Guadalajara'daki özel Country 2000 Hastanesi'nin yoğun bakımına alınan Félix Gallardo'ya yaygın akciğer enfeksiyonu tanısı konuldu; entübe edilerek solunum cihazına bağlandı.
Ertesi gün yüksek ateş, solunum yoluna içerik kaçması ve diyaliz gerektiren komplikasyonlar yaşandı. Eyalet açıklamasında, durumu ciddi seyrederken gözetim altında tutulduğu sağlık kuruluşunda 15 Kasım'da öldüğü bildirildi. CBS News'in AFP'ye dayandırdığı habere göre son yıllarda yüksek tansiyon, diyabet ve işitme kaybı gibi sorunları vardı; DW ise bir gözünün görmediğini ve yardımsız yürüyemediğini aktardı.
Ev hapsi kararı neden hiç uygulanmadı?
Félix Gallardo'nun avukatları yıllarca, ileri yaşı ve sağlık durumu gerekçesiyle cezasını evde çekmesi için başvurdu. 2019'da bir mahkeme bu talebi reddetti. Eylül 2022'de bir hâkim ev hapsine izin verdi; dönemin Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador da o tarihte kendisinin "sağlığının çok kötü" olduğunu söylemişti. Ancak BBC ve AFP'ye göre elektronik bilek takip cihazındaki teknik sorunlar nakli engelledi; N+'a göre Meksika Başsavcılığı da karara itiraz etti. Sonuçta Félix Gallardo ev hapsine hiç geçmedi ve ölümüne kadar Jalisco'daki cezaevinde kaldı. Bu yazının hazırlandığı 16 Kasım itibarıyla, 2025'te ev hapsine geçtiğine dair resmi bir bilgi bulunmuyor.

Polislikten Guadalajara Karteli'nin başına
Félix Gallardo, 8 Ocak 1946'da Sinaloa eyaletinin başkenti Culiacán yakınlarında doğdu. Kariyerine federal polis ajanı olarak başladı, bir dönem Sinaloa valisinin ailesine korumalık yaptı. CBS News'in aktardığı uzman görüşlerine göre bu görev, ona güçlü siyasetçilerin korumasını sağlamada etkili oldu.
1970'lerin sonunda Rafael Caro Quintero ve Ernesto Fonseca Carrillo ile birlikte dağınık kaçakçı gruplarını Guadalajara Karteli çatısı altında topladı. Kartelin belirleyici adımı, Kolombiya'daki örgütlerle ve özellikle Pablo Escobar'ın Medellín Karteli ile kurduğu ortaklıktı: kokain And Dağları'nda üretiliyor, Meksikalı gruplar tarafından sınırdan ABD'ye taşınıyordu. BBC'ye göre bir dönem ABD'ye giren kokainin yaklaşık yüzde 80'i Medellín Karteli'nden geliyordu ve Guadalajara örgütü bu sevkiyatta büyük rol oynadı. Örgütlü suç araştırma sitesi InSight Crime, kartelin bugünkü uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinin neredeyse tamamının köklerini attığını yazıyor. Félix Gallardo bu dönemde "El Jefe de Jefes" (patronların patronu) ve "El Padrino" (vaftiz babası) lakaplarıyla anıldı.
DEA ajanı Camarena cinayeti ve iki ayrı hapis cezası
Guadalajara'da gizli görevde bulunan DEA ajanı Enrique Camarena, Şubat 1985'te kaçırıldı, işkence gördü ve öldürüldü. BBC'ye göre Camarena, kartele ait Chihuahua'daki büyük bir esrar tarlasının tespit edilip imha edilmesinde rol oynamıştı. Cinayet ABD'de büyük tepki yarattı ve Washington'un Kuzey Amerika'da başlattığı en kapsamlı soruşturmalardan birine yol açtı. Ortak liderlerden Caro Quintero aynı yıl yakalandı; CBS News'e göre Caro Quintero 2025'te Meksika'nın ABD'ye gönderdiği 29 tutuklu arasında yer aldı.
Félix Gallardo ise 8 Nisan 1989'da Guadalajara'da gözaltına alındı. Uyuşturucu kaçakçılığı, silah depolama ve rüşvet suçlarından 40 yıl hapse çarptırıldı. Camarena ile pilot Alfredo Zavala Avelar'ın ölümüne ilişkin ayrı dava ise 2017'de sonuçlandı: N+'a göre mahkeme nitelikli cinayetten 37 yıl hapis cezası verdi ve 20,8 milyon peso tazminata hükmetti. DW'ye göre Félix Gallardo son yıllarına kadar masum olduğunu savundu.
Tutuklamanın ardından kartel nasıl Sinaloa, Tijuana ve Juárez'e bölündü?
CBS News'in aktardığı uzman görüşlerine göre Félix Gallardo cezaevinden de bir süre işleri yönetmeyi sürdürdü. InSight Crime'ın kartel profillerine göre tutuklamanın ardından kaçakçılık güzergâhları paylaştırıldı: Tijuana hattı Arellano Félix kardeşlere, Ciudad Juárez hattı Carrillo Fuentes ailesine, Pasifik kıyısı ise Joaquín "El Chapo" Guzmán ile Héctor Luis Palma'ya kaldı. Ismael "El Mayo" Zambada'nın da katılmasıyla bu son grup Sinaloa Karteli'ne dönüştü.

Tek merkezli yapının dağılması, bu gruplar arasında güzergâh çatışmalarını başlattı; Meksika'da sonraki on yıllarda yaşanan kartel şiddetinin kökleri de çoğunlukla bu bölünmeye bağlanıyor. CBS News'e göre Guzmán ve Zambada bugün ABD'de ömür boyu hapis cezası çekiyor. Félix Gallardo'nun hikâyesi, Meksikalı oyuncu Diego Luna'nın canlandırdığı Netflix dizisi Narcos: Mexico ile geniş kitlelere ulaştı.
Kaynaklar: BBC, CBS News, AFP, DW, N+, InSight Crime
Kırım Köprüsü İHA'larla vuruldu
Hürmüz Boğazı'nda tankerler mayına çarptı, İran açıkladı
Macaristan'da ormana gömülü 19,5 milyon dolar nakit bulundu
ABD'de hava trafiği arızası tüm uçuşları durdurdu
Moskova'da bombalı araç saldırısı: Azarov'un eski danışmanı Zavorotniy ağır yaralandı
Brooklyn'de 8 kişinin öldüğü bina çökmesi: 100 şantiyeye denetim kararı
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
Alman Ordusu Online Mağaza Açıyor: Vitrinde Tüfekli Oyuncak Ördek Var
Manchester United 40 Yılın En Kötü Başlangıcında: Carrick'in Geleceği Bu Hafta Belli Olacak
Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi
İngiliz komedyen Russell Brand'e tecavüz ve cinsel saldırıdan 10,5 yıl hapis
Mercedes 2021'den Bu Yana İlk Kez Takımlar Şampiyonu: Brezilya'da Yağmurlu Yarışı Norris Kazandı
Rusya'nın önde gelen bağımsız gazetesi Novaya Gazeta 33 yıl sonra kapanıyor
Charles Fırtınası Kapıda: İspanya ve Portekiz'de Kırmızı Alarm
Çin'in Ticaret Fazlası 10 Ayda 1 Trilyon Doları Aştı
Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın rafineri kapasitesinin yüzde 30'unu durdurdu