Moğolistan Cumhurbaşkanı istifa ediyor
Moğolistan Cumhurbaşkanı Uhnaagiin Hürelsüh, 17 Kasım'da görevi bırakacağını açıkladı. Kararı, iktidardaki Moğol Halk Partisi'nden (MAH) bir siyasetçinin onu 2019'daki bir demiryolu ihalesinden 25 milyon dolar almakla suçlamasının ardından geldi. Hürelsüh iddiaları reddediyor. İstifanın geçerli olması için meclisin onayı gerekiyor.
25 milyon dolarlık iddia parti içinden geldi
Suçlamayı 14 Kasım'da eski Ulanbator Belediye Başkanı Hişgee Nyambaatar yaptı. AP ve AFP'ye göre Nyambaatar, Hürelsüh ile aynı partide ama rakip bir hizipte yer alıyor.
İddia, Hürelsüh'ün başbakan olduğu 2019'a uzanıyor. O yıl Tavan Tolgoi-Gaşuunsuhayt demiryolu sözleşmesi, ülkenin en büyük şirket gruplarından Bodi International'a ihalesiz verildi. Suçlamaya göre Hürelsüh bu süreçte şirketten rüşvet aldı. The Independent'ın aktardığına göre iddia edilen tutar 25 milyon dolar; iddialar şimdilik kanıtlanmış değil.
Bodi International 16 Kasım'da yaptığı açıklamada üst düzey yetkililere nakit rüşvet ödediği iddiasını reddetti ve suçlamaları karalama olarak nitelendirdi. Aynı gün muhalefetteki Demokrat Parti, AFP'ye göre Hürelsüh'ün istifa etmesini, aksi halde mecliste görevden alma süreci başlatılmasını istedi.
Hürelsüh iddiaları reddetti, görevi bırakmayı seçti
Hürelsüh 17 Kasım'daki basın toplantısında, AFP'nin aktardığına göre, "son derece ağır suç iddialarıyla haksız yere suçlandığını ve karalandığını" söyledi. İstifayı "adını temize çıkarmak" için verdiğini belirtti ve kendisini karalayanları yetkili makamlara bildireceğini ekledi.
The Independent'ın aktardığına göre Hürelsüh, gerçeğin ortaya çıkması için görevden çekilmesi gerektiği çağrısına katıldığını, görevini devredip sıradan bir vatandaş olacağını ve soruşturmacılarla iş birliği yapacağını söyledi. Suçlamalarda adı geçen Adalet ve İçişleri Bakan Yardımcısı Dembereltseren Münh-Erdene ile Kabine Sekreterliği Başkanı Battömör Enhbayar da aynı gün istifa edeceklerini duyurdu.
Habere görüş veren Moğolistan Ulusal Üniversitesi'nden öğretim görevlisi Gantulga Münh-Erdene ise istifanın Hürelsüh'e ileride başka bir göreve aday olma yolunu açabilecek siyasi bir hamle olabileceğini değerlendirdi.
Meclis onaylarsa koltuk Spiker Byambatsogt'a geçecek
Hürelsüh'ün açıklaması onu hemen görevden uzaklaştırmıyor. Kararı 126 sandalyeli meclis, Devlet Büyük Hurali verecek. The Independent'a göre meclisin bu hafta içinde toplanması bekleniyor. Bu yazının hazırlandığı 17 Kasım itibarıyla oylama tarihi açıklanmadı.
İstifa kabul edilirse, AFP'nin aktardığına göre yasa gereği meclis başkanı Sandagiin Byambatsogt cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten üstlenecek. Dört ay içinde de yeni bir cumhurbaşkanlığı seçimi yapılması gerekiyor.
Hürelsüh, Haziran 2021 seçimini oyların yüzde 67,8'iyle kazanmıştı. 2019 anayasa değişikliğiyle cumhurbaşkanlığı tek dönemlik ve altı yıllık hale getirildi; yani Hürelsüh'ün görevi normalde 2027'de sona erecekti. Cumhurbaşkanı olmadan önce, 2017-2021 arasında başbakanlık yapmış, Ocak 2021'de başbakanlıktan aday olmak için ayrılmıştı.

Bir buçuk yılda iki başbakan gitti
İstifa, MAH içindeki uzun süreli hizip kavgasının son halkası. Haziran 2025'te yolsuzluk karşıtı gençlik protestolarının ardından Başbakan Luvsannamsrain Oyun-Erdene güven oylamasını kaybedip istifa etti. Yerine Gombojavın Zandanşatar geldi.
Zandanşatar, Ekim 2025'te meclisin onu görevden alma kararını Anayasa Mahkemesi'nin iptal etmesiyle koltuğunu korudu. Ancak parti içi muhalefet ve Demokrat Parti'nin meclis boykotu sürerken 27 Mart 2026'da istifa etti. AP'ye göre o dönem bir bakan hakkında da yolsuzluk iddiaları vardı. 30 Mart'ta parti genel başkanı ve dönemin meclis başkanı Nyam-Osorın Uçral başbakanlığa seçildi.
Kömürü Çin'e taşıyan hat neden bu kadar kritik?
Moğolistan, Rusya ile Çin arasında sıkışmış, denize kıyısı olmayan bir ülke. Yaklaşık 1,56 milyon kilometrekarelik yüzölçümüyle Türkiye'nin iki katı büyüklükte, ama AP'ye göre nüfusu yalnızca 3,4 milyon. 1990'da tek parti komünist yönetiminden çok partili sisteme geçti. Ekonomisi büyük ölçüde Çin'e yapılan maden ihracatına, özellikle kömüre dayanıyor.
Tartışmanın merkezindeki yaklaşık 233 kilometrelik hat, dünyanın en büyük koklaşabilir kömür yataklarından Tavan Tolgoi'yi Çin sınırındaki Gaşuunsuhayt kapısına bağlıyor. Hat Eylül 2022'de açıldı ve kömürün kamyon yerine trenle taşınmasını sağladı. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) 2023 değerlendirmesine göre sözleşmenin değeri 1,28 milyar dolar; bunun yaklaşık 896 milyon dolarlık kısmı devlet şirketi Erdenes Tavan Tolgoi'nin kömür teslimatlarıyla ödeniyor. IMF, bu anlaşmalarda kömür fiyatının piyasanın altında kaldığını ve sözleşmelerin meclis onayından geçmediğini not etmişti.
Kaynaklar: AP, AFP, The Independent, IMF
Frankofoni genel sekreter seçimi bir yıl ertelendi
Trump, Şi ve Putin Shenzhen'de ilk kez üçlü görüşecek
Hollanda'da milyoner vergisi krizi Jetten hükümetini sarstı
COP31 liderler zirvesi: Büyük emisyoncular yok, UNEP'in 2,6°C uyarısı masada
Endonezya Devlet Başkan Yardımcısı Gibran, diploma kararlarının ardından istifa etmek istediğini bildirdi
ABD'de ara seçim sonuçları: Demokratlar Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluğu aldı
Manchester United 40 Yılın En Kötü Başlangıcında: Carrick'in Geleceği Bu Hafta Belli Olacak
Alman Ordusu Online Mağaza Açıyor: Vitrinde Tüfekli Oyuncak Ördek Var
Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın rafineri kapasitesinin yüzde 30'unu durdurdu
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
Mercedes 2021'den Bu Yana İlk Kez Takımlar Şampiyonu: Brezilya'da Yağmurlu Yarışı Norris Kazandı
Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi
Charles Fırtınası Kapıda: İspanya ve Portekiz'de Kırmızı Alarm
Çin'in Ticaret Fazlası 10 Ayda 1 Trilyon Doları Aştı
İngiliz komedyen Russell Brand'e tecavüz ve cinsel saldırıdan 10,5 yıl hapis
Novaya Gazeta 33 yıl sonra kapandı