Trump, Ukrayna barışını Ocak'a yetiştirmek istiyor
- FT'ye göre ABD'li arabulucular hedef tarihi Moskova, Dublin ve Berlin'de dile getirdi.
- Rusya 19-20 Kasım gecesi Ukrayna'ya 110'dan fazla füze ve yaklaşık 400 İHA fırlattı; Trump ertesi gün "Putin barış istiyor" dedi.
- Rusya, Ukrayna'ya NATO benzeri her türlü "yarı üyelik" düzenlemesini kabul edilemez buldu.
- Zelenskiy, dörtlü görüşmenin net gündemle yapılmasını ve tüm esirlerin takasını istedi.
Financial Times'ın görüşmeler hakkında bilgi sahibi dört kişiye dayandırdığı habere göre bir Avrupalı yetkili durumu tek cümleyle özetledi: "Amerikalılar acele ediyor, Putin etmiyor." Habere göre Trump yönetiminin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Ocak başı hedefini son günlerde Moskova, Dublin ve Berlin'deki temaslarında Avrupalı ve Ukraynalı muhataplarına iletti. Beyaz Saray habere yorum yapmadı.
Haberi Ukrayinska Pravda, Ukrinform, TVP World ve Kyiv Post da aktardı. FT'ye konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, Trump'ın savaşın Ocak'a kadar bitmesini istediğini ve Rusya'nın o tarihten önce daha iyi şartlar elde edebileceğini düşündüğünü söyledi.

Demokrat çoğunluk Kongre'de neyi değiştirebilir?
Tarihin arkasında Washington'daki güç dengesi var. Cumhuriyetçiler 3 Kasım ara seçimlerinde hem Temsilciler Meclisi'ni hem Senato'yu kaybetti. Kyiv Post'un aktardığı sonuçlara göre Demokratlar 435 sandalyeli mecliste 228, 100 sandalyeli Senato'da 54 sandalye kazandı. Yeni Kongre Ocak başında göreve başlayacak.
Demokratlar çoğunluğu Kiev'e desteği artırmak, Moskova'ya yaptırımları sıkılaştırmak ve Trump'ın dış politikasını denetlemek için kullanacaklarının sinyalini verdi. Kyiv Post'a göre Witkoff ile Kushner'in iş bağlantıları da incelenmek istenen konular arasında.
FT'ye konuşan üst düzey bir Ukraynalı yetkili ise takvimin Kiev'de kaygı yarattığını söyledi. Bu yetkiliye göre endişe, Zelenskiy'nin Moskova'nın şartlarına yakın bir anlaşmaya zorlanabilmesi.
110 füzelik gecenin ardından "Putin barış istiyor"
Trump, Çin'in Şenzen kentinde Putin ve Şi Cinping ile yaptığı zirveden dönünce 20 Kasım'da Beyaz Saray'da konuştu. Putin'in savaşın diplomatik yollarla bitmesini "açıkça" istediğini söyledi ve "Anlaşmaya varmak için gerçekten iyi bir şans olduğunu düşünüyorum" dedi. Güvenlik garantileri sorusuna ise önce anlaşma gerektiği yanıtını verdi.
Bu sözlerden birkaç saat önce Ukrayna savaşın en büyük saldırılarından biriyle sarsıldı. CNN'in Ukraynalı yetkililere dayandırdığı bilgilere göre Rusya 19'u 20 Kasım'a bağlayan gece en az 110 füze ve yaklaşık 400 insansız hava aracı fırlattı. Saldırı on saatten uzun sürdü, en az dokuz kişi öldü, 28 kişi yaralandı. Kiev'de Dinyeper üzerindeki üç köprü hasar gördü.
Rusya Savunma Bakanlığı, askeri ve enerji tesislerinin yanı sıra liman ve ulaşım altyapısının hedef alındığını açıkladı. FT'nin Kremlin'in düşüncesini bilen iki kaynağına göre Moskova, masada elini güçlendirmek için yeni bir hava saldırısı dalgası planlıyor. Şenzen zirvesinin dört maddelik bildirisini daha önce aktarmıştık.
Moskova "yarı üyelik" formülüne kapıyı kapattı
Kushner, 19 Kasım'da Berlin'deki Gönüllüler Koalisyonu zirvesinde, Rusları Ukrayna'ya NATO'nun 5. Maddesi'ne dayalı bir güvenlik garantisi fikrine "alıştırdıklarını" söylemişti. 5. Madde, bir müttefike yapılan saldırının tüm ittifaka yapılmış sayılmasını öngören ortak savunma hükmü.
Ertesi gün Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov bu yorumu yalanladı. Reuters'ın aktardığına göre Ryabkov, Kiev'e NATO'da her türlü "yarı üyeliğin" Moskova için kesinlikle kabul edilemez olduğunu söyledi. Ona göre güvenlik garantileri ancak Ukrayna'nın NATO'ya hiç girmeyeceği kabul edildikten sonra konuşulabilir. Trump çelişkiyi bir "halkla ilişkiler savaşı" olarak niteledi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova da AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın olası bir görüşmeye katılmasının müzakereleri çökerteceğini söyledi ve Kallas'ı "tamamen uygunsuz" buldu. Kallas daha önce AB'yi kimin temsil edeceğine Rusya'nın karar veremeyeceğini, 27 üye ülke adına konuştuğunu söylemişti.
Masadaki diğer bir formül de tartışmalı. Al Jazeera'nın aktardığına göre Zelenskiy 13 Kasım'da, ABD'li arabulucuların Ukrayna'nın Donbas'tan çekilmesi karşılığında NATO üyeliğini gündeme getirdiğini söylemişti. Washington bu teklifi açıkça doğrulamadı, Moskova da NATO üyeliğini kırmızı çizgi olarak görmeyi sürdürüyor.
Zelenskiy dörtlü masadan ne bekliyor?
Bir sonraki tur, ilk kez Ukrayna, ABD, Rusya ve Avrupa'nın aynı masada oturacağı dörtlü biçimde planlanıyor. Zelenskiy 21 Kasım'da İngiltere Savunma Bakanı ile görüşmesinde, Kyiv Post'un aktardığına göre, bu toplantının "daha verimli" olması ve beklenen sonucun asgarisi ile azamisinin baştan belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Zelenskiy, 10-11 Kasım'daki Abu Dabi görüşmesinde kararlaştırılan ve her iki taraftan binden fazla esiri kapsayan takası olumlu karşıladı ama hedefin "herkese karşı herkes" takası olması gerektiğini vurguladı. Toplantı tarihinin ABD'nin tüm taraflarla gündem üzerinde uzlaşmasına bağlı olduğunu, Rusya'nın ise toplantıyı geciktirmek için her adımı atacağını öne sürdü. Almanya Başbakanı Friedrich Merz yer olarak Birleşik Arap Emirlikleri gibi tarafsız bir ülkeyi önerdi.
Avrupa masaya oturmadan önce ne istiyor?
Avrupa, olası görüşmelerde Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya'dan oluşan "E5" grubu ve AB kurumlarıyla temsil edilmeyi kararlaştırdı. Kyiv Post'a göre Fransa, Almanya ve İngiltere'nin ulusal güvenlik danışmanları Kremlin danışmanı Yuri Uşakov'un davetiyle Moskova'ya gidebilir. Ryabkov bu ziyaretin Avrupa ile resmi müzakerelerin başlangıcı olmadığını söyledi.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Varşova ziyaretinde Putin'in davetinin "her açıdan memnuniyetle karşılanması" gerektiğini, reddetmenin yanlış bir sinyal olacağını söyledi. Ama asıl ölçünün açıklamalar değil somut sonuçlar olduğunu ekledi ve Ukrayna'da hiçbir şey değişmeden takvimlerin sürekli ertelenmemesi gerektiğini vurguladı. Rus saldırısı sırasında Polonya'ya düşen füzeleri ayrıca haberleştirmiştik.
Bu yazının hazırlandığı 21 Kasım itibarıyla dörtlü görüşmenin tarihi ve yeri açıklanmadı, Beyaz Saray da Ocak hedefini resmi olarak doğrulamadı.
Kaynaklar: Financial Times, Kyiv Post, Ukrayinska Pravda, Ukrinform, TVP World, Reuters, CNN, Al Jazeera
Trump İran'a yeni saldırı kararını yeni yıla bıraktı
COP31 taslağından fosil yakıt ifadesi çıkarıldı
Trump, Şi ve Putin'den dört maddelik bildiri
Şi, Trump'ı Şenzen'de pistte karşıladı
Beş AB ülkesi reddedilen göçmenleri Ruanda'ya yollayacak
Moğolistan Cumhurbaşkanı istifa ediyor
ABD 26 yıl sonra kızamıktan arınmış statüsünü kaybetti
Kongo'daki Ebola Salgını Ülke Tarihinin En Büyüğü Oldu
İngiliz komedyen Russell Brand'e tecavüz ve cinsel saldırıdan 10,5 yıl hapis
Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın rafineri kapasitesinin yüzde 30'unu durdurdu
Alman Ordusu Online Mağaza Açıyor: Vitrinde Tüfekli Oyuncak Ördek Var
Brent petrol 90 doların altına indi: son ayların en düşük seviyesi
Manchester United 40 Yılın En Kötü Başlangıcında: Carrick'in Geleceği Bu Hafta Belli Olacak
Mercedes 2021'den Bu Yana İlk Kez Takımlar Şampiyonu: Brezilya'da Yağmurlu Yarışı Norris Kazandı
Latin Grammy 2026'da Yılın Albümü Rosalía'nın LUX'u
Çin'in Ticaret Fazlası 10 Ayda 1 Trilyon Doları Aştı